114 M. DE VRIES 



herleven , het is alsof wij de vaderen zelven hoorden spreken , of wij in 

 hun midden als tijdgenooten leefden. Zoo kan de gesprokene taal, ook 

 van vroegere geslachten , worden gekend. Zoo is , door de gansche ge- 

 schiedenis been, de waarneming het leidend beginsel. 



Mijne ontvouwing van de vereischten der taalkunde wil ik hiermede 

 besluiten. Het kon slechts mijne bedoeling zijn, de rigting van het on- 

 derzoek af te bakenen , door de vermelding van die bijzondere eischen , 

 die zich onmiddellijk laten afleiden uit het bepaalde doel, dat zich de taal- 

 kunde voorstelt. Wilde ik mijne beschouwing verder uitstrekken, door 

 opzettelijk te gewagen van die algemeene vereischten , die voor alle vakkeu 

 gelijkelijk gelden , en zonder welke geene wetenschappelijke studie hoege- 

 naamd denkbaar is; wilde ik aandringen op waarheidsliefde , op zelfstandig 

 oordeel, en wat verder tot de kenmerken der wetenschap behoort: het 

 ware, in eene vergadering als deze, eene overtollige, ja vermetele poging. 

 Gij alien zult gereedelijk met deze nadere toetsen mijne schets aanvullen 

 en voltooijen. Voor mij zal het voldoende zijn, zoo ik bij de aanwijzing 

 van den grondslag en het beginsel van het taalkundig onderzoek , er in 

 geslaagd mogt zijn , naar waarheid de lessen voor te stellen , die de erva- 

 ring van het verledene aan het heden en toekomende verkondigt. 



Gunstig zijn de teekenen des tijds voor de vaderlandsche wetenschap , 

 die ik in aard en strekking u poogde te schetsen. De stem der ondervin- 

 ding heeft niet vruchteloos gesproken. A an hare lessen getrouw, streeft 

 onze taalkunde moedig voorwaarts, in klimmend bewustzijn van de schoone 

 taak, waartoe zij geroepen is. Vervolge zij met vaste schreden het inge- 

 slagen spoor! Dan zal zij waardig hare grootsche bestemming vervullen. 

 Dan zal zij voor de ontwikkeling en beschaving van het Nederlandsche 

 volk, voor de veredeling en volmaking der taal, voor de opwekking en 

 aanvuring van nationale gezindheid, werken met bezielende kracht; in alle 

 rigtingen tot vruchtbaren zegen gedijen voor het dierbaar vaderland. En 

 wij zullen de streelende voldoening smaken , dat eenmaal van ons zal wor- 

 den getuigd: zij hebben den duren pligt niet verloochend, aan de moeder- 

 taal het offer te brengen eener regtmatige hulde; zij hebben prijs gesteld 

 op het kostelijk erfgoed van een roemrijk voorgeslacht ; zij hebben het hun 



