O R A T I 0. 191 



pore paullatim in variarum region um provinciis et urbibus viri docti, turn 

 publice ad id invitati turn societate iuncti, in bibliothecarum latebras, in 

 tabularia aedium sacrarum , monasteriorum et curiarum , in scrinia princi- 

 pum hominumque veteris prosapiae oculos converterunt et multiplici, quod 

 identidem cognoverant, Chartarum generi describendo , disponendo , disci- 

 pulis in schola explicando edendoque operam navarunt! In iis autem ab 

 interitu servandis multorum hodie diligentia prope aequare pristinam ne- 

 gligentiam videtur, qua quis definiat quoties piper chartis amictum sit non, 

 ut ille ait , ineptis , sed auro pretiosioribus. Haec fontium cura amplissi- 

 morum exstitit consiliorum auctor , quibus vasta debentur maximoque labore 

 condita opera. Hinc praesertim , ut splendidis utar exemplis , Corpus In- 

 scriptionum Graecarum auctoritate Academiae litterarum regiae Borussicae 

 a Boeckio editum : hinc societas aperiendis fontibus rerum Gerraanicarum 

 medii aevi, cuius auspiciis Pertzius monuraenta publici iuris facit Germa- 

 niae historica : hinc sylloge docunientorum historiae Francicae ineditorum , 

 cuius editione regi Ludovico Philippo commendanda Guizotii disciplinarum 

 historicarum amor suam ornavit institutionis publicae praefecturam. Scio, 

 nondum omnibus horum bonorum dominis persuaderi posse , ea ut in lucem 

 proferri sinant. Alios vis inertiae premit: aliis rnetus gloriae illustrium 

 maiorum religionem iniicit: fuit nuper, cui thesaurum suum (?) ea lege 

 civitati donare placeret , ut Liberi Baronis dignitas praeniium esset donatio- 

 nis l ) : sunt etiam , qui sibi priorum temporum tenebras potius quam 

 lucem prodesse putent, non tamen, si quid video, inexorabiles futuri, 

 quippe non omnino ddcoyodoxrjToi. Verumtamen bene sperare haec iubent 

 tempora, quibus abhinc annos decem ipsa Septimancae claustra cesserunt. 

 Perspicua est argumenti vis. Ad huius enim arcis Hispanicae thesauros 

 aditus non tantum Robertsono , historiam Americae cogitanti , exterisque 

 ante Gachardum omnibus negatus est, sed ipsis indigenis, etsi historio- 

 graphi regii titulo ornatis, ita prope praeclusus fuit, ut per tria secula 

 unus modo e Chartis ibi asservatis profecisse tradatur 2 ). Haec autem 



') De Bavay, Proces du Conte D'Egmont, et pieces justificatives , d'apres les manutcrits 

 originaux trome's a Mons. K. en. Letter!)., 1854, N 9 . 26, p. 206. 



2 ) Gaohard, Notice historique et descriptive des Archives Royales de Simancas in Corre.s- 

 pondance de Philippe II, Vol. 1 , p. 49 sqq. 



