194 I. A. C. ROVERS 



ligo et conclude: quum aetas nostra suimna ope nitatur, ut Historiolo-iae 

 fundamenta cognoscantur, firmentur et amplificentur , huic ilia plurimum 

 i'avet. 



Sed eadem quaeritur num hoc ardore adeo delectetur, ut suo se munere 

 functam esse censeat , parum curans , quaenam his fundamentis superstru- 

 antur, aurum, argentum, gemmae, an vero fenum et stipula? Dicam, 

 quod sentio, eoque lubentius, quo facilior haec est ad ipsam Historiologiam 

 via. Et mihi quidem cogitanti, quid diutissime in rerum gestarum cogni- 

 tione praecipuum visum sit, bella occurrunt et fata principum et politica 

 gentium conditio atque necessitudo. Haec quo arctius suis singula causis 

 nexa suoque effectu tamquam stipata in scriptorum operibus prodibant, eo 

 maior ad ipsa tempora intelligenda progressio facta esse censebatur. Quod 

 vos, A. A., vereor ut probetis, sic, nisi multum fallor, statuentes, in 

 his, licet minime contemnenda sint, non tamen ad rem difficillimam asse- 

 quendam posita esse omnia. .Nam saepius hominum liberaliter eruditorum 

 sermones indicant, alia exstare multa, quae .iis diligenti commentatione 

 summaque investigationis assiduitate digna videantur. Hos tenent ordinis 

 plebeii in civitate partes et quaevis commutatio, quam affert vel praesagit 

 suarum in eo virium conscientia: illi artes et literas undecurnque allatas in 

 ore habent , laudantque et has humanitatis testes et , eodem nomine prae- 

 dicandas , linguarum quarumvis reliquias turn etiarn traditionum , ritumn , 

 institutorum , morum , iurium et opinionum nullius non seculi varietatem : 

 inultis mentio soli, officinarum, mercaturae, institutionis et disciplinae po- 

 pularis eorumque omnium , quae tarn in incolarum conditione et civitatis 

 salute quam in coniunctione gentium vim habent , adeo grata est , ut , quo 

 se animo et cogitatione convertant, facile appareat. Sed animadvertitis , 

 A. A. , nos , quaerentes de aetate nostra , incidisse in medias res. Ipsa 

 enim horum omnium momentum urget: ipsa, quamquam suum cuique 

 esse probat in quo elaboret, improbat eorum, quae alii tuentur, vel de- 

 spicientiam vel negligentiam : ipsa ad nullarum non linguarum stadium 

 earumque inter se comparationem invitat , hoc probe tenens quot quis lin- 

 ffuas collet) toties est homo, nee vero praetermittens , in his velut in spe- 

 culis gentium cerni ipsiusque hominis naturam : ipsa inteUigens , quoties 



