198 I. A. C. ROVERS 



esse velint: quemadmodum in aequalium, in amicorum, in sua ipsorum 

 vita siut, quae ipsos fugiant, ita in vita gentium et generis humani talia 

 baud deesse : acquiesci oportere in spectaculo suis saepe finibus circum- 

 scripto, sed iucundo tamen et gravi, quo iis sic fruendum sit, ut iraagi- 

 nis, quae ante oculos ponatur, lineamenta atque formas, habitum et com- 

 mutationes basque ipsas turn orientes turn crescentes turn alio declinantes 

 diligenter intueri conentur. Ardua , quae pulchra , A. A. Haec enim in- 

 tuendi diligentia quantam in doctissimo quoque postulat variarum mentis 

 virium sanitatem et evsgysiav , quantam ipsius vitae intelligentiam quan- 

 tumque in primis veri amorein , ne complura eo maxime colore splendere 

 censeantur, qui votis consiliisve tuis maxime faveat! De Thierryo, notis- 

 simo ternporum Merovingicorum scriptore , hoc exstat iudicium : eius opere 

 similiter afficimur ac si iuvenis seculi undevicesimi ingenio excellens 

 cognitis omnibus de Francorum historia disquisitionibus , Galliam seculi sexti 

 peragret et in Itineris sui descriptione omnia, quae animo candido vidit 

 sensitque, oratione expriniat '). Non igitur in alia tempora sic te recedere 

 oportet, iis ipsis ut vivere videaris, unde nihil quidquam probare discas, 

 quod non ipsorum sit; sed ea te tarn procul quam prope intueri, id est, 

 conscium eorum, quibus tua te ornavit et imbuit aetas, aliorum temporum 

 vitam. adspicere oportet. Et haec quidem Historiologiae monita non tantum 

 prudentiae laucle se commendant, veruin aliquanto pluris sunt, quam illi 

 opinantur, quibus rerum gestarum, ut aiunt, cognitio necessarium videtur 

 aliarum doctrinarum subsidium. Sed Historiologia non illarum, quae ipsius 

 indigent , auctoritate ancillae instar nititur : ipsa per se viget et , licet multis 

 utilissima doctrinis , hunc tamen respuit utilitatis titulum et honorem. Hoc 

 si quis propter aureum illud cui bono improbat, cogitet velim, quantum 

 homo praestet doctrinis. Has Clar. De Candolle praeclare elicit regio ho- 

 nore colendas esse, ut se ipsae praebeant generis huraani ministras. lam 

 vero bominem curat ilia, quae longe alio quam vulgari illo sensu magistm 



') Havcmann in Golf. Am. 1842, St. 125, p. 1245. Scio, non prorsus eodcm redire 

 iudicium Locbelli in Gregor von Tours und seine Zeit, p. 21. Sed attuli ilia verbu non 

 tarn scriptoris, in cuius praeclaro opere vitia aniraadrertas virtutibus vicina, laudandi causa , 

 quam ut meara de ipsa re sententiam perspicue explicarem. 



