200 I. A. C. ROVERS 



inalia describeret, praesenti rerum conditione antiquiora. Non aliter com- 

 paratum esse statuitur in Historia. Sue enim redit, quam volumus, 

 disputatio : perspicienda est singularum Historiae partium constitutio et col- 

 ligatio ; turn res praeteritae nostra sunt fossilia , reliquiae illae sunt teraporis 

 exacti, ex quibus non singulas res futuras praesagiamus , sed vitam prae- 

 sciamus et cursum humanitatis ; in hac enim gravissima causa non veterum 

 instar sensu ducimur, quo divinantur singula: vatum hoc proprium fuit et 

 hanc Paulo Apostolo vocem expressit , vaticinamur ex parte ; sed ex quo 

 religio Christiana innotuit, veritatis ilia in mundo auctor, vatibus uti desii- 

 mus , ingenia praesto sunt cogitando nixa ; iam sublata sunt imperfecta , 

 neque amplius videmus obscurius tamquam per speculum , sed ita ut os ori 

 sit obversum. Aperiuntur adeo Danielis libri , qui ad tempus auctae scientiae 

 obsignati forent. Quae vestra, A. A., de his sententia sit, equidem 

 nescio. Me vero et alia mirari subit et hanc utriusque fossilium generis 

 similitudinem , quippe qui corporis partium in altero genere necessitatem 

 ab ingeniorum in altero libertate, quidquid contra disputatur, plurimum 

 differre statuam. Verum dubito , A. A. , num me , cui vix illud philoso- 

 pkari paucis contigit, horum studiorum iuclicem feratis. Itaque gaudeo, 

 hie non de Historiologia agi, sed hanc doctrinam appellari HistoriosopMam : 

 quemadmodum a Pythagora ad Hegelium philosophiam fuisse, hanc . autem 

 in ipso prope ad niaturitatem oocpias accessisse monemur, ita viam acci- 

 pimus esse munitam, qua Philosophia Historiae suam consequatur Histo- 

 riosophiae maturitatem J ). Iterum gaudeo et discipliuarum historicarum 

 reginae de opera gratulor, quam aetas nostra in rebus gestis accuratissirne 

 cognoscendis ponit. Quid enim fiat fossilibus illis , nisi ea nullius artificis 

 manu aut confecta esse aut exornata constat? 



Aliud est in generis humani historia inentem illam loqui, aliud Deum 

 loqui, quern explicuit 6 /uoVoysvqs- Eos, qui toti in hoc sunt, si dico 

 religionis Christianae vim in populorum conditione diligenter explorare , 



*) Prolegomena zur HisloriosopJde von August von Cieszkowski , 1838. Quae Prokgomena , 

 a Michelcto exquisita tarn laudis quam clissensionis significatione ornata in Jahrb. fur ids- 

 senscfiaftliche Kritik, Nov. 1838, p. 785 sqq. , ipse scriptor acutissimus postea siu citavit, 

 ut spera amplioris de hoc argutnento operis augeret. Vid. eius liber Gott und Patinyenesie , 

 erster, kritischer Theil, 1842, p. 14. 



