214 W. J. A. JONCRBLOET 



Gelukkig voor het vaderland, dat ook thans nog die uitboezeming waar- 

 heid behelst, gelijk zij waarheid behelsde voor twee eeuwen. Gelukkig, 

 omdat die ingeboren aandrift ons behoedt voor den grootsten ramp, die 

 een volk kan overkomen, die zijn zelfstandig bestaan ondermijut: namelijk 

 de onverschilligheid voor den naam, de eer, den roem van het gemeen- 

 schappelijke pand, dat wij van onze vaderen gee'rfd hebben. 



//Onbekend maakt onbemind," zegt het vaderlandsche spreekwoord; en 

 het inoge hard en onaangenaam klinken , geheel te ontkennen valt het 

 met, dat het vaderland zelf den meesten onzer landgenooten , en daaronder 

 zelfs van de bescha'afdsten , onverschillig zou zijn, indien ook hier liefde 

 alleen uit kennis voorsproot. 



Onder vaderland immers verstaan wij niet slechts het land waarin wij 

 leven en geboren zijn, in welks wetten en inrichtingen wij belang stellen 

 omdat zij onze persoonlijke rechten en onze nijverheid beschermen ; neen , 

 het heeft een dieper, een edeler beteekenis: die van het land waarin onze 

 vaderen hebben gewerkt, geleden en gestreden, om van lieverlede voor ons 

 die ontwikkeling, die onschatbare voorrechten van allerlei aard, voor te 

 bereiden, waarin wij ons mogen verheugen. Dat land, met al zijne her- 

 inneringen , die het eerst voor ons heiligen , noemen wij vaderland. 



Hen , die ons dat erfdeel toebereidden en achterlieten , hen te kennen 

 in him leven en streven; hen na te gaan in de verschillende tijdperken van 

 ontwikkeling; hunne leerrijke lotgevallen te bespieclen; deel te nemen in 

 hunne grootsche daden; dat alles is daarorn onmisbaar tot de waarachtige 

 kennis van het vaderland; de kennis die ons noopt het lief te hebben met 

 en om al zijne grootsche en treffende herinneringen , met zijn onverganke- 

 lijken roem, dien wij niet slechts beerven, maar waarvoor wij ook verant- 

 woordelijk zijn. 



Die kennis nu, de kennis van de geschiedenis des vaderlands , is op verre 

 na niet in die mate verspreid als men recht zou hebbeii te verwachten; 

 en toch is er onder alle wetenschappen geene, die van zoo algemeen be- 

 lang is voor elken stand in de maatschappij. 



Wei blijven der menigte enkele namen bij , enkele jaart alien , de ruwste 

 omtrekken van eenige groote feiten, onvolkomen uitwerksel van de ge- 

 brekkige leerboeken die haar op de scholen ter loops worden in handen 



