REDEVOERING. 215 



gegeven; maar een aaneengeschakeld tafreel van de gebeurtenissen des 

 voortijds; een samenhangend begrip van den geest der historic, hoe wei- 

 nigen hebben daarvan ook maar eene schaduw weggedragen! En hoevelen 

 zijn er , buiten enkele geleerden , die op rijper leeftijd die gaping hebben 

 trachten aan te vullen? 



Die stand van zaken heeft raij bij herhaling getroffen. Wat mag er de 

 oorzaak van zijn? Zeker niet de geringe historische zin die onder ons" 

 heerscht; want dikwerf is de geschiedenis van vreenide volken het onder- 

 werp der ijverigste weetgierigheid. MACAULAY, CARLISLE, THIERS, GUIZOT, 

 RANKE en VON RAUMER vinden gretige lezers. 



De oorzaak kan evenrnin gelegen zijn in de mindere aantrekkelijkheid 

 die onze geschiedenis kenmerkt; want in welk land ter wereld zijn meer 

 dramatische gebeurtenissen doorleefd, meer roemrijke feiten aan het licht 

 gebracht, die het gemoed aandoen en de aandacht moeten kluisteren, dan 

 juist op dat plekje gronds, dat wij ons vaderland roemen! 



Waar het aan historischen zin niet ontbreekt; waar de rijkste, de aan- 

 lokkendsfe stof voorhanden is, daar laat zich die onverschilligheid alleen 

 verklaren uit de omstandigheid , dat het onzer historie tot nochtoe ontbrak 

 aan eene bekwame hand om haar op te teekenen. 



En werkelijk bezitten wij , ondanks de groote reeks van boekdeelen waarin 

 sint eeuwen de nederlandsche historie geheel of gedeeltelijk behandeld werd, 

 geene enkele volledige Geschiedenis des Vaderlands, die aan de eischen 

 van wetenschap en kunst beide voldoet; die onpartijdig en onbevooroor- 

 deeld personen en feiten schildert in het licht waarin zij zich werkelijk 

 hebben vertoond; die zich ten taak stelt in een samenhangend geheel van 

 oorzaken en gevolgen het uitwendig en innerlijk leven van het volk terug 

 te geven, gelijk het zich uitdrukt in zijne staatsvorrnen , zijn maatschap- 

 pelijk verkeer, zijne betrekkingen tot vreemde natien, zijne zeden en ge- 

 bruiken , zijne denkbeelden over godsdienst , wetenschap en kunst. Geene 

 enkele , waarin het nederlandsche volk zelf niet min of meer op den ach- 

 tergrond is geschoven, zoodat wij nergens de zaden bespeuren van onze 

 tegenwoordige maatschappij. 



Geen wonder dat de hand- en schoolboeken , verkort uit dergelijke on- 

 volmaakte werken, waarin de eenheid der volksontwikkeling, of de ver- 



