218 W. J. A. JONCKBLOET 



menschelijken geslachts; en zij behoort dus slechts die feiten te vermelden 

 en te verklaren , die deze ontwikkeling duidelijk zichtbaar maken , en daarop 

 van overwegenden invloed zijn geweest ; die feiten alleen , maar die dan ook 

 geheel, in hunne wording, ontwikkeling en aaneenschakeling. 



Wat geldt voor de geschiedenis in het algemeen , is natuurlijk ook van 

 toepassing op elk harer deelen , tot wier meer grondige beoefening wij 

 soras genoopt worden door de beperktheid der middelen waarover wij kun- 

 nen beschikken, door de neiging van ons hart, of door de meer dadelijke 

 behoefte voor de praktijk. 



Zoo is het b. v. met de geschiedenis des vaderlands. 



Terecht heeft dan ook een onzer jongste geschiedschrijvers haar gekarak- 

 terizeerd als: //het verhaal van de wording, de ontwikkeling en het leven 

 //van het Nederlandsche volk, hetwelk, door afkomst, taal, goclsdienst 

 //en zeden, een aanzijn en karakter bezit" 1 ). 



Als wij die bepaling in hare grondtrekken nader ontleden, zal ons dit 

 hare voile juistheid beter doen bevatten, en het wezen der geschiedenis 

 zal ons duidelijk voor den geest staan. 



De geschiedenis verhaalt in de eerste plaats de wording des volks. Zij 

 moet ons leeren hoe het tegenwoordige nederlandsche volk van lieverlede 

 gevormd en ontwikkeld is uit vroeger afzonderlijke , zelfstandige , elkander 

 dikwerf vijandige deelen ; zij behoort ons de oorzaken zoowel als de ge- 

 volgen dier trapswijze ineensmelting aau te wijzen, den invloed dien dit 

 op ons heeft uitgeoefend, op ons volkskarakter en onze staatsvormen. 



Zij kan dus niet volstaan met de schildering van de gebeurtenissen in 

 een enkel deel of gewest, hoe groot en overwegend diens invloed ook voor 

 een tijd lang op de overigen geweest zij. En juist omdat dit heeft plaats 

 gehad , juist omdat de geschiedenis des geheelen lands gewoonlijk vereen- 

 zelvigd werd met die der provincie Holland , en daaraan geheel opgeofferd , 

 kon er geen algemeene zin bestaan voor eene historic, waain de Gelders- 

 man, de Vries, de bewoner van 't voormalig Sticht van Utrecht, zijne 

 voorzaten nagenoeg geheel zag vergeten , of hunne bedrijven , in een ge- 

 broken licht, ter naauwernood aangestipt. 



') Mr. G. GROEN VAN PEINSTERER, Handboek der geschiedenis van om Vaderland, bl. 2. 



