220 W. J. A. JONCKBLOET 



geschiedenis van dat tijdvak alleen vormt slechts een enkelen groep van 

 bet groote tafreel, en die bovendien onvolledig of eenzijdig moet worden 

 voorgesteld als men de overige groepen geheel in de schaduw laat. Deze 

 brengen het verband met het geheel aan: daarom is het zelfs met genoeg 

 hunne omtrekken slechts even aan te stippen, men moet hunne kleur en 

 hun karakter in alle bijzonderheden voor oogen hebben, als men zich van 

 vooroordeel of onjuiste overlevering wil vrijmaken, als men den zin en de 

 beteekenis van later gebeurtenissen juist wil vatten *). 



Na het gezegde behoeft het naauwelijks betoog, dat wij ons niet kun- 

 nen vereenigen met het stelsel van later geschiedkundigen , die onze ge- 

 schiedenie voor de zestiende eeuvv beschouwan als een // voorberigt ," waarbij 

 men , zoo het al niet geheel n overtollig" is a ) , volstaan kan met // de zeer 

 //korte opgaaf der hoofdgebeurtenissen tot aan de Hervorming" 3 ). Wij 

 kunnen dat niet beamen, omdat zoodanige versnippering der geschiedenis 

 even gebrekkig is als eenzijdig en gevaarlijk. 



Zal de historie ons eene klare voorstelling geven van //de ontwikkeling 

 en het leven des nederlandschen volks" 4 ) , zij behoort dan te omvatten 

 het geheele leven van gekecl het volk. Zij kan zich daarom, in de eerste 

 plaats, niet vergenoegen met de vorsten die ons geregeerd hebben tot het 

 voorwerp barer beschouwing te kiezen. En toch ! hoe vaak zien wij niet 

 het tegendeel plaats hebben , en , zoo als THIERRY het uitdrukt , enkele 

 bevoorrechte personaadjen het tooneel innemen , terwijl het gros der natie 

 verdwijnt echter de staatsiemantels der hofjonkers 5 ). 



Men voere ons niet te gemoet , dat dit niet meer plaats heeft , dat 

 WAGENAAR reeds zich heeft voorgesteld //de Historie van het Volk, niet 



') Terecht zegt AUGUSTIN THIERRY, Lettr.es sur VHistoire de France, Lettre IV: 

 n Sans une vue ferme des premiers temps de notre histoire , il est impossible de bien com- 

 //prendre le sens des eVenements posterieurs." 



*) Verg. Prof. SIEGENBEEK'S ScJiets eener Geschiedenis van den Oud-Nederl. Stoat, Voor- 

 berigt, bl. VI. 



*) GROEN VAN PRINSTEEER, HandboeJe, bl. 4. 



*) Boven, bl. 218. 



5 ) AUG. THIERRY , Lettres sur I' Histoire de France , Lettre I : Ces rdcits , ou 



un petit nombre de personnages privilegies occupent seuls la scene historique, ct ou la 

 //masse entiere de la nation disparait derriere les manteaus de cour." 



