R E D E V E R I N G 235 



Dit is de fell van WAGENAAR bij voorbeeld, dien wij bij voorkeur tot 

 het voorwerp onzer kritiek kiezen, daar zijn werk, volgens het eenparig 

 getuigenis van alle schrijvers, bij de booefening onzer geschiedenis nog 

 altijd onmisbaar is. 



Hijzelf waarschuwt , wel is waar , tegen 't vooroordeel van veele histo- 

 // rieschrijvers voor de Regeeringe , onder welke zij leven , die him de Ge- 

 // schiedenissen der vorige tijden , ongevoelig , heeft doen plooijen en her- 

 //vormen naar de hunnen; even of een land juist altoos op eenerlei wijze 

 //moest geregeerd zijn geweest 1 )." Hoe weinig hij intusschen zijne les in 

 praktijk brengt, zal ons een enkel, maar zeer merkwaardig voorbeeld 

 doen zien. 



Na verhaald te hebben, dat ten jare 440 de Armoriken het romeinsche 

 juk hadden afgeschud, en wat hij noemt //eene vrije Staatsregering" tot 

 stand gebracht , laat hij er deze beschouwing op volgen a ) : 



u Doch op welk eene wijze zij him nieuw Gemeenebest geschikt hebben ; 

 //of de byzondere Landschappen der Armorichen ieder de oppermagt in 

 // zig zelf behouden , dan of zy dezelve aan eene algemeene Vergadering 

 //opgedragen hebben; of him verbond slegts een verbond van onderlinge 

 // bescherming geweest zy, dan of de verscheiden' Landschappen des ver- 

 // bonds, yelyk als een LandscJiap , onder eene opperste Regeering staande, 

 // geworden zyn ; op welk eene wyze , de onderlinge geschillen tusschen 

 // deze Landschappen werden afgedaan , en hoe zij , in 't maaken van vrede 

 // en ooiiog te werk gingen ; van dit alles is ons niets , in de oude Ge- 

 // denkschriften nagelaaten." 



Men ziet, er ontbreekt niets aan oin ons te verplaatsen in de Republiek 

 der Vereenigde Nederlanden, volgens de Unie van Utrecht zoo naauw ver- 

 bonden //in alle forme ende maniere als off siluyden maar een Provincie 

 //waeren 3 )"; en waar het netelige vraagstuk der submissie altijd eene bron 

 van ongelegenheid is geweest 4 ). 



)' Vaderl. Historic, I Deel, Voorrede, bl. XXXV. 

 J ) Vaderl. Historie, I Deel, bl. 278279. 

 3 ) Unie van Utrecht, Art. 1. 



*) Zie b. v. PIETEB PAULDS, op het XV 8 Artikel der Unie; Verklaring enz. , II Deel, 

 bl. 160 vlgg. 



30* 



