116 H. E. VINKE 



magis quam cerebri , et affectus magis , quam intelligence. Sed alterura multo clarius 

 argumentum se etiamnum offert. Quum enim fides Christum amplectatur , ut nobis offertur 

 //a Patre : ille vero non in iustitiam modo , peccatorum remissionem et pacem offeratur , sed 

 //in sanctificationem quoque et fontem aquae vivae , eum baud dubie rite cognoscere num- 

 //quam potest, quin sanctificationem Spiritus simul apprehendat. Aut si quis apertius id 

 dietum cupiat: Fides in Christi notitia sita est" caett. (vid. 1. in or. iam laud.), ibid, 

 s. 8. //Credunt certe plurimi Deum esse, Evangelicam historiam, ac reliquas Scripturae 

 //paries veras ease arbitrantur : quale fere iudicium esse solet de iis , quae vel olim gesta 

 //narrantur, vel ipsi praesentes spectavimus. Sunt etiam, qui ultra procedant: nam et Dei 

 //sermonem pro certissimo habent oraculo , nee eius praecepta prorsus negligunt , et minis et 

 //promissionibus utcunque coiumoventur. Talibus quidem fidei testimonium tribuitur, sed per 

 UKSC.T iixfwiv", ibid. s. 9. //Verum haee fidei s. umbra, s. imago, ut nullius est mo- 

 /'menti , ita indigna est fidei appellatione. Qualiscunque ilia est assensio , ad cor ipsum 

 //usque minime penetrat, ut illic defixa resideat, et quamquam radices egisse interdum vide- 

 tur, vivae tamen illae non sunt", ibid. s. 10. Hie praecipuus fidei cardo vertitur, ne 

 //quas Dominus offert misericordiae promissiones , extra nos tantum veras esse arbitremur, in 

 //nobis minime: sed ut potius eas intus complectendo nostras faciamus", ibid. s. 16. *- 

 //Nee satis fuerit, mentem esse Dei Spiritu illuminatam , nisi et eius virtute cor offirmetur 

 //ac fulciatur", ibid. s. 33. //Neque enim si in summo cerebro volutatur Dei verbum, 

 //fide perceptum est: sed ubi in irao corde radices egit, ut ad sustinendas repellendasque 

 //omnes tentationum machinas invictum sit propugnaculum ", ibid. s. 36. Porro egregie 

 probat CALVINUS, fidem spem ex se gignere, ibid. s. 42 sq. Denique poenitentiam 

 bonaque opera non modo fidem continuo subsequi, sed ex ea nasci praeclare exponit , dicens: 

 //Quum enim venia et remissio per Evangelii praedicationem ideo offeratur, ut a tyrannide 

 /'Satanae , peccati iugo et misera servitute vitiorum liberatus peccator in regnum Dei transeat : 

 //certe Evangelii gratiam nemo amplecti potest, quin ex erroribus vitae prioris in rectam viam 

 /'se recipiat, totumque suum studium applicet ad poenitentiae meditationem ", ibid. c. III. s. 1. 



120) Egregie SCHENKEL in Tlieol. Stud. u. Krit. 1855 I. 55: //Der Glaube", inquit, 

 //im evangelischen Sinnen des Wortes konnte seine Bedeutung erst dann wieder erlangen , 

 /'nachdem Christus wieder als das alleinige Heil erkannt war. Wo die Erkenntniss Christi 

 ofehlt, da trifft die Gewissenserregung auf ein falsckes Object" 



121) Unam laudare iuvat Confessionem Augustanam et Conf. Belgicam. Ilia: //admonen- 

 tur", inquit, //homines, quod hie nomen fidei non significet tantum historiae notitiam, 

 //qualis est in impiis et diabolo , sed significet fidem , quae credit non tantum historiam , sed 

 //etiam effectum historiae, videlicet hunc artieulum: remissionem peccatorum, quod videlicet 

 //per Christum habeamus gratiam, iustitiam et remissionem peccatorum. Iam qui scit, se per 

 "Christum habere propitium Patrem, is vere novit Deum, scit se ei curae esse, invocateum; 

 //denique non est sine Deo sicut gentes." Porro provocat ad AUGUSTINUM, qui //de fidei 

 //nomine hoc modo admonet lectorem, et docet, in Scripturis nomen fidei accipi non pro 

 "notitia, qualis est in impiis, sed pro fiducia, quae consolatur et erigit perterrefactas men- 



