130 B. T E R H A A R 



Christianam veluti ceterarum ancillam et pedissequam spernunt et vituperant. 

 Longe secus est. Theologiam moralem, quae non solum externos mores 

 sed omnem spectat hominem internum ; quae Anthropologiam , Philosophiam , 

 Historiam complexa, fere omnes Theologiae disciplinas in auxilium vocat, 

 et prorsus intactam relinqtiit nullam , perquam arduam sed haud minori- 

 bus quam Historicum studium laudibus dignam, efc, si fines ac fructus 

 respicias, nemine in sororuin consortio inferiorem esse habendam asseverare 

 nullus dubito. 



Quid? quod in Ethicam Christianam verissime quadrant, quae de Philo- 

 sophia Veteres praedicarunt ; earn opes nobis recludere longe ditissimas , 

 quae non furto eripi, nou incendio absumi, non naufragio absorberi pos- 

 sunt, quaeque certam et rectam viam cominonstrant , ad assequendum 

 surnmum illud bonuni, quo cetera orania continentur. Quid multa? Quam 

 alien um iniquum istud, quod redargui, de Theologia Morali iudicium a 

 mea sit sententia, spero fore ut et ipsa muneris, quod capesso, professio 

 et haec mea qualiscunque Oratio demonstret. Nimirum ! argumentum 

 orationis quaerens , illud prae aliis , quae magis etiam allicerent , eligen- 

 dum esse duxi, quod utrumque studium, in quod toto pectore incumbam, 

 complecteretur. Dicam igitur: de Historiae jEcclesiasticae ct Theologiae 

 Moralis studio , his maxime diebus arete coniungendo. Quod cum iam ag- 

 grediar , vos omnes , Auditores Humanissimi ! quotquot adestis , ut ingenii 

 mei ac diccndi mediocritatem , ea quae in vobis est, humanitate, bene- 

 volentia ac patientiS sublevetis, etiam atque etiam rogatos volo. 



At , cum iam in eo versetur nostra oratio , ut ad argumentum , quod tractan- 

 dum putavi , propius accedara : ecce nobis occurrunt , qui mihi obiiciant : 

 vide qui tu rem tuam bene agas, qui perperam connectis vel potius per- 

 misces et confundis dispares Theologicae disciplinae partes, quae si minus 

 sibi invicem adversentur , toto coelo a se distare et differre videantur ; cui 

 dubio ut respondeam forsitan hoc unurn proferre sufficiat, e notissirno CICE- 

 RONIS dicto //cunctarum artium ac disciplinarum commune quoddam esse 

 vinculum" atque, //uti omnes naturae partes sunt coagmentatae inter sese 



