140 B. T E R H A A R 



\ 



ipsum fundamentum , quo nititur Religio Christiana, nonnullis vacillare 

 videatur. Euangelii Historiam , si STRAUSZIUM , FEUERBACHIUM , BRUNONEM 

 BAUERUM audias, vel nugarum et fabularum esse plenam, quibus ne inu- 

 lierculae et pueruli quidem credant , vel saltern a carceribus inde ad cal- 

 cem mythis esse accensendam , quis nescit ? Quos si forte eo minus refor- 

 midandos esse existimes , quo maiore protervitate atque audacia in Euangelii 

 veritatem et fidem Historicam sint grassati : ecce alii , baud spernendi 

 Theologi, e Tubingensi schola profecti in aciem progrediuntur , qui Apo- 

 stolicam, quae dicitur, aetatem suis armis aggressi iam Historiam quoque 

 Ecclesiasticam ab eius primordiis denuo construendam atque ad aliam tru- 

 tinam examinandam esse clamant. Et quanquam Religionem Christianam, 

 quae ab acerbissimis hostibus petita e tot pugnis et praeliis victrix dis- 

 cessit , in hoc quoque certamine , Christo rnoderante Rege , salvam atque 

 incolumem fore pro certo habeo et confido : in eo tamen , si quid video , 

 omnes consentient prudentiores , coniunctis viribus .atque armis ipsam Euan- 

 gelii arcem esse defendendam. At videte hominum dementiam vel socor- 

 diam ! Dum his nostris diebus extrinsecus hostium agmina ingruunt; dura, 

 e multorum sententia , servile Hierarchiae Romanae iugum baud minus 

 extimescendum Europae populis et societati Christianae imminet Protes- 

 tantes velut i Cadmaeos fratres in sua viscera saevientes videmus, ac si 

 prorsus immemores essent illius dicti , quod STANISLADM HOSIUM , acerrimurn 

 Hierarchiae Romanae propugnatorem prodidisse legimus ; //Bellum Haere- 

 ticorum pax est Ecclesiae! Mordeant et comedant se invicem , ut eo 

 citius a se invicem consumantur !" Quod cum saepius mecum reputo , 

 A. A ! Hierosolymorum fere oppugnatorum et Zelotarum intus inter sese 

 digladiantium furore vastatorurn tristissima mihi obversari solet imago. In 

 patria nostra acerbissimas lites dogmaticas , paene extinctas et suffocatas , 

 denuo exarsisse animo dolemus. Et quisque veram patriae atque Ecclesiae 

 salutern curans acerbissimo doloris sensu non affici non potest, videns et 

 cogitans , tanquam navem turbulentis in undis , ita discordiis et vehemen- 

 tissimis opinionum in contraria ruentium fluctibus quassatam atque agita- 

 tam hanc nostram Ecclesiam. Iam vero si quaeritur, unde aegrotantis 

 Ecclesiae sanatio exspectanda sit, vel quaenam tot malis et morbis ingra- 

 vescentibus remedia sint afferenda, iterum in diversas partes, veluti in 



