REDEVOERING. 263 



held aan haar met dulden steeds het juiste woord op de juiste plaats 

 moeten stellen en met het juiste begrip verbinden moeten? Steeds den 

 rijkdom harer vormen moeten laten uitkomen en in al him weelde open- 

 baren? Zal hij niet, reeds daardoor alleen dat hij als met haar opge- 

 groeid en een geworden is, steeds die uitdrtrkking bezigen , die op ieder 

 plaats gebiedend gevorderd wordt, steeds dat woord ter neder stellen, dat 

 het eenige gepaste is ? is niet het woord slechts het luid geworden , het 

 uitgesproken denkbeeld, en vloeit dus niet uit de juistheid der taal als 

 van zelf de helderheid der gedachte voort? Zietdaar dan wat het zegt 

 uit den schat eener verstandige taal te mogen putten, die daarbij door 

 den rijkdom, de //overvloedige verandering" harer woorden, ons nooit be- 

 hoeft verlegen te laten, waar wij het juiste, eeniglijk dienstige woord 

 begeeren. 



Maar niet slechts ter opscherping van ons brein , ter verheldering van 

 onzen geest zal ons die belangstellende taaloefening leiden en reeds onwille- 

 keurig in ons werken, zij zal ook een meer onmiddelijk zedelijken invloed 

 op ons hebben, ter versterking onzes bezefs van ons zelfstandig volksbe-' 

 staan. Indien zich toch zulk een bestaan ergens in uitspreekt, dan voor- 

 zeker in de eigene taal, waardoor het zich kenteekent, waardoor zich zijne 

 leden van de overige volken onderscheiden. Wie die eigenschap zijner taal 

 eenmaal in haar heeft leeren waardeeren; haar, van hare kindsheid af, in 

 al hare eigenaardigheid heeft leeren kennen en beminnen, zal geen gevaar 

 loopen haar immer, ter liefde eener andere, te verzaken, die zich, door 

 deze of gene aanleiding, als aan hem opdringt en hem tot afval zoekt te 

 verlokken. En gelijk hij haar als de tretfende uiting van den volksaard- 

 zelf heeft leeren schatten , en zij zich met dien volksaard in hem heeft ver- 

 eenzelvigd, zal hij zijn zelfstandig volksbestaan krachtig in zich gevoe- 

 len. Van daar, dat wij steeds met alle macht moeten aandringen op het 

 zorgvulcligst onderricht in de moedertaal, der Nederlandsche jeugd, ter 

 aankweeking en versterking van haar volkszin , in onze verschillende hoo- 

 gere en lagere inrichtingen van onderwijs te geven ; dat wij bovenal 

 ook op onze dusgenoemde Gymnazie'n het heilzame voorbeeld moeten wen- 

 schen nagevolgd te zien, door enkelen hunner, in de aanstelling van een 

 eigen leeraar voor die taal, reeds thans gegeven. 



