252 J. VAH VLOTEN 



Stormkaap omgezeild, die thans tot een kaap der Goede Hoop voor hem 

 moet worden. Ik wil mij bier aan geene uitspraak wagen , ik wil niet 

 beslissen of de volkeren zicti binnen kort als een zullen voelen , of zij zich 

 zullen samenvlechten en weven gelijk de Indische Banjaan, orn als uit een 

 boom gebeel een woud te vormen ; maar dit staat vast , dat zij , zonder 

 eene enkele eigenschap hunner zelfstandigheid of onafhankelijkheid te ver- 

 zaken , zich , misschien nog wel in onze dagen , tot een groot geheel zullen 

 vormen, als die schakels van magnetisch ijzer, aan welke PLATO eens 

 een beeld ontleende, en die zich, onder den invloed eener krachtige en 

 onzichtbare aantrekking, ieder in zijn bepaalden en eigenen vorm tot eene 

 keten verbinden. Uit de wording dier nieuwe orde van zaken zal niet 

 alleen de onderlinge vredfc en rust van alle volken voortspruiten , maar 

 ook het geluk van ieder mensch , en uit het heil en den vrede van ieder 

 gezin zal de vrede en het welzijn van ieder staat geboren worden." 



Wij behoeven hier, Mijne Reorders, geen verderen blik in dat beloofde 

 land der toekomst te werpen ; het was ons slechts om de rechtvaardiging 

 te doen van het gevoel eener verstandige vaderlandsliefde , als 't welk met 

 eene algemeene menschenmin zeer vereenigbaar is. Niet alleen dit echter, 

 maar wij zouden zelfs durven beweren , dat zonder die vaderlandsliefde , 

 die innige belangstelling in alles wat den vaderlandschen grond en land- 

 aard betreft, een algemeene liefde tot onze medemenschen , zoo al niet 

 onbestaanbaar , althans niet nuttig werkzaam wezen zal. Of zou men 

 meenen, dat wie niet belangstellend genoeg eigen zaken behartigt, wie 

 eigen wel en wee jammerlijk verwaarloost , werkelijk voor dat van anderen 

 met vrucht zou kunnen werkzaam zijn? Neen, de zoodanige kiest slechts 

 den schijn boven 't wezen ; door voor zich zelf zoowel als anderen de hou- 

 ding aan te nemen, als ware hij om anderer, meestal ver verwijderder 

 heil ernstig bekomrnerd en ijverig daarvoor werkzaam; eene werkzaam - 

 heid van welke hij niet in de gelegenheid is de vruchten en uitkomsten 

 te beoordeelen; sust hij slechts zijn geweten in slaap, wanneer het 

 hem verwijten wil, dat hij zijne eigene belangen voor een gevvaand belang 

 van anderen veronachtzaamt. Zelfs meent hij zich dan o, toppunt van 

 zelf bedrog ! nog misschien wel den lof van de edelste belangeloosheid 

 te mogen toekennen, die haar eigen fortuin met voeten trapt, alleen om 



