260 J. VAN VLOTEN 



voor den blik des -vorschers bereikbaar is worden nagespoord en gevolgd. 

 Zij moet in haar voortdurend leven worden bespied, gekend en verstaan. 

 Haar leven? vraagt misschien deze of gene, die minder in de gelegen- 

 heid was daarover na te denken, die zich de taal misschien nooit anders 

 heeft voorgesteld, dan als eene soort van uit klanken saamgestelde , maar 

 anders doode munt, waarmede de menschen gewoon zijn onder elkander 

 de verschillende hun voorkomende zaken te vertegenwoordigen; aan eenig 

 leven zal hij rneenen, dat daarbij wel niet te denken valt. Inderdaad is 

 het nog niet zoo lang geleden , dat zulken meening meer algemeen gedeeld 

 werd, dat men zich geene voorstelling wist te maken van het leven eener 

 taal, geheel aan dat van eenig levend wezen gelijkvormig ; een leven, dat 

 zijnen weelderigen tijd van zinnelijke kracht, zoo goed als zijne dagen van 

 afneming en verslapping, zijne bloeyende jaren heeft, zoo goed als zijn 

 tijd van vermindering en verval; een leven, dat zich, zoo goed als dat 

 van een mensch of van een volk, uit eene tijdelijke kwijning herstellen 

 laat, om tot zijn vroegeren gezonden toestand, al is het in min of meer 

 gewijzigden staat, terug te keeren; want geheel zijn vorigen staat, in 

 al zijne eigenschappen en eigenaardigheden , kan het evenmin herkrijgen, 

 als zich mensch of volk bij de gestadige wisseling en slijting hunner be- 

 standdeelen, de doorgaande verandering en ontwikkeling van geheel hun 

 samenstel, tot een vroeger standpunt huns aanwezens laten terugbrengen. 

 Wat eenmaal voorbij is , is verleden en onherroepelijk verloren ; het leeft 

 slechts voor ons in het beeld en de herinnering die het van zich achter 

 liet , en in de werking die het had. Dat beeld en die herinnering nu zijn 

 voor de taal van ieder volk, en ieder tijdvak der ontwikkeling van dat 

 volk, de verschillende voortbrengselen zijner letterkunde; in deze is ons de 

 afteekening bewaard barer gedaante en barer vormen, en in deze spreekt 

 zij tot ons, zoo in hare natuur als met de uitdrukking der kunst. Van 

 daar, dat men dan ook de taal- en letterkunde eens volks en beider ge- 

 schiedenis, in de behandeling, moeyelijk geheel scheiden kan, zich ter 

 rechter verklaring van deze tot gene moet wenden, gelijk omgekeerd zich 

 gene ook weder in al haar rijkdom en kracht het best in deze laat er- 

 kennen. Beiden vereend schenken zij, in hare voortdurende onlwikkeling, 

 het volledige beeld van het verstandelijke leven eens volks, gelijk zijne 



