R A T I 0. 173 



quae prae caeteris philosophae appellantur cultores optimum ab ea ratione 

 exemplum sibi sumere debent. Sed ut ad scriptorem ad quern proximo 

 provocavimus redeamus , iurisprudentiae munus in eo ponit ut , praeter alia 

 multa quae suscipere in se atque perficere debeat, in vera iuris principia 

 inquirat, eaque scientiae veluti maiestate septa et munita tueatur adversus 

 instantem atque ingruentem aggressorum vim , qui dum ea delere ex inge- 

 niis hominum atque institutis populorum student, ipsi quoque perpetuo 

 ad scientiam provocant. Num quaestio, quaenam sit natura proprietatis , 

 PROUDHONO unice disceptanda^ et dirimenda relinquetur? Ergo de eius 

 opinione philosophia minime tamquam hostis arceri , contra studium eius 

 unice commendari atque celebrari meretur, quippe quae veluti animus sit 

 omniumque artium et doctrinarum vita dicenda: optandum autem quam 

 maxime ut meliori via ac ratione sed pari ingeniorum alacritate et con ten - 

 tione ad iurisprudentiam traducatur, quae KANTII, FICHTII, FEUEiiBACHiique 

 aetatem distinguunt et notant. 



Quae quum ita sint, quumque de meliori iuris philosophiam tractandi 

 modo vehementer adhuc discrepent eorum adeo auctorum sententiae qui 

 revera ad earn excolendam baud parum contribuerint, equidem neque a 

 munere quod gero, neque a magistratus quo abeo dignitate alienum existi- 

 mavi, si solenni hac opportunitate paucas in medium proferrem anirnad- 

 versiones tarn de iis quae in disciplina nunc prope dimissa merito deside- 

 rabantur, quam de principiis quae ad earn firmius constituendam mihi 

 saltern aliquid conferre posse viderentur. Itaque me de disciplinae quae 

 in iuris natura explicanda versatur, sive de iuris doctrinae philosopMcae am- 

 bitu atque gravitate dicentem ea humanitate audiatis quam nemini ex hoc 

 suggestu verba facienti recusare soletis. 



//Natura iuris explicanda nobis est, eaque ab hominis natura repetenda." 

 Hoc CJCERONIS effatum a nonnullis improbatum est, monentibus qujppe 

 atque adeo indignantibus hominem ita depresso Deo in coelum extolli. 

 Equidern id minime impium censeo, modo vera vocis naturae significatio 

 perspiciatur. Duplici enim sensu earn accipimus, turn ipro.prmcipiis quae a 

 CICERONE naturalia dicuntur, turn pro illo quod ad ultimam sui generis 

 formam speciemque pervenit. Differt, ut THOMAE MAGISTRI verba expri- 



