176 C. STAR NUMAN 



ceperint. Quod praecipue tribuendum existimo indefessis scrutatoribus , qui 

 quo minus praeiudicatis opinionibus ducti fuerunt , eo religiosius et sirapli- 

 cius naturam ipsam interrogare atque explorare coeperunt. Pariter theo- 

 logi, quaenam sit religionis natura , lesumque Christum, naturam turn 

 Dei, tamquam hominum patris , turn hominis hominibus atque generi hu- 

 maiio plene patefecisse et ipsi perspiciunt atque omnibus declarare student. 

 Ut grammaticos omittam , historia a praestantissimis scriptoribus ita tractari 

 atque enarrari solet, ut quantum fieri possit, ad intimam vitam sive sin- 

 gularium hominum seu populorum totiusve generis humani penetrare conen- 

 tur , vel etiam quomodo populi indolem suam atque ingenium in literis , 

 artibus, linguis excolendis in rebus domi militiaeve gestis expresserint, sepa- 

 ratim memoriae tradant. Meae autem disputationis est huiusque loci 

 inprimis commemorare et celebrare, ad societates ipsas divinum illud prae- 

 ceptum omnisque verae philosophiae principium yva&t asavrov nunc 

 potissimum magis magisque traduci coeptum esse. 



Sunt fortasse qui , quamvis non negent , quod ego laetus affirmo , 

 tamen contendant hoc unice adscribendum esse malis atque calamitatibus, 

 quibus tarn graviter populi oppresses sese sentiunt ut anxie remedia quae- 

 rant interdunique pro salutaribus mortifera sibi comparent. Itaque propterea 

 putant maxima cum cura atque animi sollicitudine in egestatis causas 

 inquiri, quoniam egenorum numerus numquam tantus fuerit apud eos 

 populos, qui inter optime moratos et florentissimos baud immerito cen- 

 sentur, quantus nostris temporibus: ideo de poenis mitigandis, de carce- 

 ribus emendandis, imo vero de innumeris vitiis, quae in rerum publicarum 

 leges, instituta, iura, mores, sacra, per hominum ignorantiam, infirmita- 

 tem, peccata irrepserint, tollendis cogitari atque agi , quia numquam antea 

 magis conspicua fuerint. Sed hoc ipsum , omnia ilia nunc conspicua esse 

 quae olirn pariter aderant, nee raro multo magis quam nostro aevo, non 

 vero conspiciebantur ; penitus a permultis persentiri omnium illorum mor- 

 borum gravitatem atque imrninentia undique societatibus humanitatisque 

 causae pericula; nobilissima quaeque ingenia uno veluti ore profiteri imma- 

 nein esse hominum servitutem bellaque belluis magis quam Christianis 

 populis digna ; hoc ipsum , inquam , aliaque multa nonne probant veris- 

 sime me contendere populos, quo cultiores revera fiant, eo studiosius ad 



