178 C. STAR NUMAN 



damnosae, nisi natura iuris ad statum atque naturam rerum quae iure 

 ordinandae sunt, accommodetur. Haec vero si inter se repugnent , si legis- 

 lator levitate, ignorantia egerit eave superbia qua iuris naturalis scriptores 

 multique legislatores recentiores vitam iuraque populi ad praeconceptos suos 

 de iuris rerumque natura errores contorquere conati sunt, nihil fere per- 

 niciosius cogitari potest aut temerarium magis. Nullo enim alio iure legis- 

 lator populi instituta suo arbitratu regit quam grammaticus linguam, 

 medicus corporis humani constitutionem. Pericula semper sunt facienda: 

 ergo quis improbabit? Modo a doctis sapientibusque viris quam pru- 

 dentissime fiant, qui persuasum sibi habent populos non machinas esse 

 nee homines ranas, sed divino spiritu vitam eorum intus ali et moveri. 

 Quocirca merito ii populi laudantur qui ante perscrutari in omnem partem 

 verum rerum statum solent, de quibus excolendis agitur, quam ius suum 

 mutent, quique censent in rebus novis constituendis evidentem esse debere 

 utilitatem. Hi enim hoc saltern consequi solent ut mutatio revera sit sta- 

 bilis emendatio qua (ut CICERONIS verbis utar) praesentia praeteritis tarn 

 apte nectuntur ut futuris optime prospiciatur. Contra qui leges ferunt de 

 negotiis, institutis, quorum ignorant naturam, qui populum non pluris 

 faciunt quam chartam cui quidlibet inscribere possint, ut de JOSEPHO II 

 CATHARINA II pronuntiavisse narratur, hi continuis fluctibus, procellis, 

 motibus societates exponunt. , 







Haec igitur de natura hominis sociali, de naturali societatum humanaruui 

 ortu atque progressione,. deque doctrinarum socialium cum ea coniunctione 

 animadvertenda videbantur. Vita socialis cogitari non potest nisi iure or- 

 dinata. lura sunt omnis pacis, libertatis fuudamenta, praesidia: his con- 

 vulsis omnis societas dirumpitur. Quamvis enim non omnes vitae neces- 

 situdines, quibus homines sese coniunctos sentiunt, iuris ordinationem 

 requirant, nonnullaeque earum earn adeo respuant, uti amicitia, benevo- 

 lentia , caritas erga parentes , patriam , pietas erga Deum , tamen iure 

 labefactato vel sublato, haec quoque summa bona summe periclitantur , 

 pereunt. Nam implacabiles inimicitiae, odia, bella , tanta se ferocia erum- 

 punt ut hominum immanitas ipsa "feritate tetrior sit dicenda. Verissime 

 SCHILLERUS in exquisitissimo carmine, ne leonis quidem et tigris niagis 



