180 C. STAR NU MAN 



e nuda hominis, societatis, civis notione derivantur, neglecta, spreta adeo 

 omni infinitae varietatis atque naturalis inaequalitatis consideratione , quae 

 tamen in nullo animantium genere magis quam in genere humano conspi- 

 cua est? Denudarunt igitur vitam hominis socialem . , veluti ornatu suo, 

 societatibus; iuris scientiam scientia iuris publici rerumque civilium et so- 

 cialium ; iuris naturalis doctrinam turn iuris quo populi utuntur cognitione , 

 turn historiae philosophiaeque luinine privarunt : ut quam brevissime dicam , 

 hominem societate exuerunt , eum adeo in modum ut ne postinitam quidem 

 liberis suffrages civitatem eum cum hac conciliare potuerint. 



Hie igitur est ambitus disciplinae quae in iuris natura explicanda ver- 

 satur. Oninem complectitur vitam hominis socialem eiusque finem tam- 

 quam materiem sibi subiectam cui ipsa inservire debeat. Minime enim earn 

 totam regit: sed tamen tota cognoscenda est, ut eae vitae necessitudines, 

 quae aut omnino , aut omnino non , aut partim iuris ordinatione indigent , 

 a reliquis distinguantur. Gravissimae quaeque quaestiones quae in repu- 

 blica agitari solent de ipsis fundamentis-, quibus superstructae sunt hominum 

 societates quaeque eas sustentant et tuentur, de prosperitatis publicae 

 atque privatae fontibus, sedem habent in ea disciplina quae de natura 

 iuris agit ex sociali hominis natura derivanda. Multa profecto iniqua sunt 

 in iure institutisque populorum, quae emendari debent atque perfici; sed 

 indelebilis est inaequalitas a Deo creata. Indelebile rerum communium 

 singulorumque discrimen , non a legislatore fictum , sed e natura rerum 

 haustum. Communes enim sunt quae nihil omnino valent quamvis sint 

 inaestimabiles , ita ut sine iis ne per breve quidem tempus animam ducere 

 homo possit. Indelebilis societas, civitas est, quamvis innumera sint civi- 

 tatium civiumque vitia. Ut verbo dicam, homo nihil potest creare:, contra 

 omnia ad suum arbitrium mutare. Non autern continua mutatione , con- 

 tinua emendatione rerum publicarum salus continetur quae ab accuratissima 

 demum rerum humanaeque naturae scientia exspectari potest. 



Gravissima autem appellanda est disciplina , latissime patens. Rem a 

 iuris naturalis doctoribus perditara restittiere conatur. Periclitantis societatis 

 humanae, id est, humanitatis causam in se suscipit, vindicat, adversus 

 eos qui quum idem peragere debuissent alia omnia egerunt atque effece- 

 runt. Copulat hominem cum societate a qua eum alienaverant iuris natu- 



