I U D I C I A 207 



Ordo Tkeologomm duas proposuit quaestiones , alterara historicam , alte- 

 rant exegetico-dogmaticam ita se habentem : //Quum de omni consilio et 

 opere suo sic loh. XVII agat lesus Christus, ut nullam videatur ideam 

 de re Christiana primariam non attigisse quaeritur, an ibi etiam de Spiritu 

 Sancto fecerit mentionem ? Porro , si fecerit , qua alia ratione quam 

 loh. XIV XVI ? Denique unde haec diversitas sit explicanda ?" 



Ad quaestionem historicam nullurn , ad exegetico-dogmaticam duo accepit 

 responsa, unum inscriptum hisce WAGNERI verbis: //Das Wesenaller Wahrheit 

 ist Nothwendiglceit des Einzelnen durcft das Game" , alterum hac sententia 

 distinctum : nPhilosopkia verilatem quaerit , theologia invenit , religio possidet." 



Horum quodque responsorum quamquam suis se laudibus commendaret, 

 neutrum tamen dignum iudicatum est quod praemio constitute ornaretur. 



Etenim auctor primae scriptionis recte quidem haud pauca observavit 

 cum magis turn minus ad quaestionem pertinentia, sed universe minus 

 exegetice quam sive philosophice sive potius metaphysice in rebus expo- 

 nendis versatus est. Nonnulla, ut locum de dogy nqb rod TOV xooftov 

 uti et de fidei origine contorsit ad suam metaphysicam de r<a 

 opinionem et suam de monstro, ut ait, liberi arbitrii sententiam 

 qua non dubitavit profited Deum esse peccati causam. De quaestione 

 ipsa non nisi tandem agere incepit, idque si praeparatioriem spectes pro- 

 fusam brevius et minus quam oportuisset explicate. 



Multo aliter secundae scriptionis auctor. Hie paucissimis de Spiritu in 

 V. T. praemissis , primurn expositurus quomodo lesus loh. XVII de Spiritu 

 Sancto fecerit mentionem , fusius quidem quam opus erat , totum hoc caput 

 percurrit; sed de vs. 17 19 agens accurate ostendit ITJV d&rj&euxv hie 

 eumdem occupare locum quern in antecedentibus TO nrsd^ta rfjg dhrj&ei'as. 

 Ubi porro quaerit qua alia ratione de Spiritu Sancto lesus egerit Cap. 

 XIV XVI satis bene demonstrat paracletum, Spiriturn veritatis, quoad 

 naturam suam idem esse atque veritas ipsa est; discrimeu igitur tantum- 

 inodo in forma dicendi esse positum. Ibidem vero acute magis quam vere 

 exponit TO nVKup,a Tijs dhrj&siag esse Spiritum immanenteni in Apostolis, 

 rtjv dhq&etav vero esse Spiritum transcendentem sive vim divinam in 

 homines agentem. Ubi denique inquirit, unde haec diversitas sit expli- 

 canda , duplicem eius causam tradit , alteram in personis positam , quibus 



