234 M. J. COP 



vernieuwing van bet Athenaeum is de hoofdzaak, al het overige is van 

 ondergeschikt belang of laat zich daaraan vast knoopen , als aanleiding en 

 voorbereiding of als gevolg. 



Bij het tweede eeuwfeest had het Athenaeum een van die keerpunten 

 bereikt, welke in de geschiedenis van allerlei instellingen plegen voor te 

 komen. De gevierde redenaar bij die gelegenheid mogt zich verheugen de 

 doorluchte school tot een trap van bloei geklommen te zien, hooger dan 

 de latere jaren van hare geschiedenis hadden vertoond. In zijne keurige 

 rede is die toestand van krachtig leven en van toegenomen bloei helder 

 afgespiegeld , is regtmatige en dankbare vreugde over al het goede, wat 

 genoten werd, uitgedrukt. 



Helaas die uitwendige luister mogt niet lang duren , of ook al de instel- 

 ling in innerlijke waarde niet verloor. De wisseling der tijden, verande- 

 ringen in het personeel van Curatoreu en Hoogleeraren, treffende verliezen, 

 dat alles kan hebben zamengewerkt tot den langzamen teruggang , dien vvij 

 hebben gezien. Het aantal studenten is afgenomen, langzaam maar bijna 

 aanhoudend. Aanzien en achting verminderden; waarom het verzwijgen? 

 er werden treurige blijken van ontvangen; daar was onbillijks in, maar 

 noch blijken van hoogschatting van andere zijden, noch pogingen tot hand- 

 having van de eer konden den pijnlijken indruk wegnemen, of het aan- 

 zien herstellen. 



Mogen wie geroepen waren om te ondersteunen , te beschermen, te ver- 

 beteren en op te beuren, te onderwijzen of van de vruchten van het 

 onderwijs naar buiten te doen blijken elk voor zich nagaan , of zij anders , 

 of zij beter, of zij meer hadden kunnen doen? Zulk onderzoek lust mij 

 thans niet, noch zou het mij voegen. Maar laat ons billijk zijn, laat ons 

 niet wijten aan menschen wat niet voor hunne verantwoording komen kan. 

 Immers het heeft niet ontbroken aan pogingen tot herstel en aan ijverige 

 pligtsbetrachting. Is niet een nieuwe leerstoel opgerigt om aan gevoelde 

 behoefte te voldoen en zijn de hulpmiddelen niet vermeerderd? Is er niet 

 wat gedaan om miskenning teregt te wijzen en de eer op te houden? Is 

 hier wetenschap niet ijverig en gelukkig beoefend? Is er niet getrouw en 

 deugdelijk onderwezen? Hebben de Hoogleeraren niet getracht vruchten 



