R A T I 0. 281 



aliquatenus, litteras antiquas non utiles esse eo sensu; quo nunc fere in- 

 telligunt, nee iam hodie neque ad opes singulorum augendas, neque 

 ad civitatis regimen aut inultitudinis cultum ingenii multum interesse, 

 utruni in eadem civitate Latinae Graecaeque litterae floreant necne. 

 Eant iam , quaerantque aliam quamvis disciplinam , quae tot tantaque 

 concedens inveniatur; reperientur opinor permultae, quae neque prae- 

 teritorum laude insigni utantur et etiamnunc demonstraturae suam sint 

 praestantiam , quae tamen semet ipsas adniirautes hunc candorem non 

 imitabuntur. Nos igitur si quid retinendum censemus, si nobis quid 

 abripi non patimur , eo magis audiendi sumus , quoniam nee denega- 

 vimus quae iure poscebantur, possemusque, si luberet, iam nunc post 

 vitam diutissimam neque ingloriam honeste perire, sive arenarn, si quis 

 id malit, iunioribus relinquere. Sed etiamnunc supersunt vires, neque 

 aliter concessimus quam si obtemperandum erit normae hodiernae , in 

 quam ipsam accuratius nunc quidem non inquiremus , et cuius absque ullo 

 dubio hanc saltern partern non observabimus si quae forte nil fuerit nisi 

 praetereuntis diei opinio popularis. Non intermortuae sunt litterae nostrae , 

 iieque studium antiquitatis , quod magis apparere , et firmius evinci ne- 

 quit , quam si demonstremus , hanc disciplinam vel nunc , post tot saecula 

 et tantas rerum immutationes , locum suura in informandis ingeniis, et 

 mente humana excolenda rite tueri, et quidem sic, ut omnino relinqui 

 nee dimitti queat. Is autem locus est in iuventute instituenda. Osten- 

 dam, et usum esse litterarum quam maximum, si seorsim spectamus, 

 neque alias posse disciplinas in earum locum commode succedere, dicen- 

 dumque erit de causis, quae has iuvenibus puerisque necessarias efficiunt 

 et fructibus inde petendis ; adiungantur denique monita quaedam de ratione 

 qua ipsae hae litterae colendae sint. Pauca de singulis tradam. 



Quod igitur id attinet , qualis antiquitatis sit usus , et quaenam egregia 

 inde hauriri possint, non quid dicam requiro, sed fere nescio, quid reti- 

 cearn , et Spartanorum exemplo haec fere ut nemini negata omitti possent. 

 Quoniam vero, monentibus ipsis veteribus, homines saepe id quod volunt, 

 credunt , multique autem non libenter invalescere cernant hasce litteras , 

 ideo carptim summa referam. Habemus igitur in veterum scriptis dicendi 

 scribendique elegantiam , saepe etiam rerum cognitionem earn , quae ex- 



36 



