REDEVOERING. 315 



v In hetzelfde gebrek is ook de praktijk vervallen , daar toch steeds het 

 u eene uiterste het andere te voorschijn brengt. Het was voorbarig van de 

 //praktijk, zonder proeven, of na eenige op zich zelve staande, gebrekkige 

 //proeven, den staf over wetenschappelijke gevolgtrekkingen te breken; het 

 // was onbillijk van de praktijk , wanneer zij van de nog jeugdige weten- 

 // schap verlangde , dat zij reeds in zulk een zekeren en vasten gang zou 

 // voortgaan , als een volwasseu mensch; wanneer zij in plaats van alge- 

 //.meene grondslagen bepaalde daadzaken, in plaats van algemeenen raad, 

 // wenken en aanduidingen , gereede recepten , voorschriften en ervaringen 

 H van haar begeerde ; het was onverstandig , meer van de wetenschap te 

 // verlangen , dan deze volgens haar geheelen toestand geven kon." 



In deze woorden is het juiste standpunt aangewezen, waaruit het pleit 

 tusschen wetenschap en landbouw moet worden beslist. 



Het kan mijne bedoeling niet wezeji, u hier in bijzonderheden te wijzen 

 op het groote nut van de toepassing van wetenschap op landbouw. Dat 

 behoeft slechts in het algemeen te geschieden en te dezer plaatse heb 

 ik reeds meermalen daarover gesproken. Maar hoe verbindt men beide 

 nu het best, en op welke wijze brengt men die toepassing meer in ge- 

 bruik? Op welke wijze waart men zich vrij voor overdrijving van de 

 wetenschap, en voor minachting van de praktijk? Dat ga ik in het vol- 

 gende in vlugtige trekken met u na , en zal daarin de volgende verdeeling 

 in het oog houden, dat ik u voorstel 



ten eerste, den wetenschappelijken man en zijne geschriften in verhou- 

 ding tot de praktijk; 



ten tweede, den praktischen man in zijne verhouding tot de wetenschap; 

 terwijl dan 



ten derde kan worden overgegaan om de middelen te leeren kennen, 

 waardoor men wetenschap en praktijk meer innig verbindt en ten nutte 

 van het menschdom aanwendt. 



I. 



Hem, die geeu vreerndeling is op het gebied der vvetenschappen van 

 den staat en van die der natuur, is het lang niet onbekend, dat er veel 



40* 



