320 L. M U L D E R 







groote sommen van ongeveer dezelfde stoffen, die hij reeds in zijn bezit 

 heeft , en slechts behoeft te verzamelen , om ze daarna met even goed , 

 zoo niet met nog beter gevolg te gebruiken, dan 't geval zijn kon met 

 stoffen, die aan allerlei vervalsching zijn blootgesteld. 



De wetenschappelijke beoefenaar van den landb'ouw kent behalve den 

 grond ook niet minder den ondergrond, de Jigging zijner bezitting en de 

 weersgesteldheid van dfe streek , waar hij woont. Hij kent niet slechts alle 

 nuttige planten, die tot het gebied van den landbouw behooren en ge- 

 kvveekt worden, maar ook de schadelijke, de onkruiden. Niet slechts hare 

 verschillende soorten en varieteiten, maar ook hare verhouding tot bepaalde 

 soorten van grond. Hij is dus in staat mededeelingen van vreemden bo- 

 dem of van vaderlandschen landbouw in andere streken te beoordeelen , en 

 er van op te nemen , wat er hem bruikbaars door wordt aangeboden. 



Voorts is hij bekend met de huisdieren, met al wat tot dit gebied be- 

 hoort, % en is geenszins een vreemdeling in hunne natuurlijke geschiedenis. 

 Hij kent hunne rassen en kan daardoor ook beoordeelen , welk daarvan 

 hem op een bepaalden grond in zijne omstandigheden het meeste voordeel 

 kan opleveren , en hoe hij ze behandelen moet om ze gezond te houden 

 en ze in geval van ziekte bij te staan. Maar ook is hem het voedsel be- 

 kend, waarmee hij ze verzorgt. En daaruit volgt, dat er op zijne bezit- . 

 tingen een innig verband bestaan moet tusschen het aankweeken van voe- 

 dergewassen en het vee, dat hij bezit. 



Die zoo handelt, gaat naar onze meening alleen verstandig te werk, en 

 .een zoodanig wetenschappelijk landbouwer brengt den landbouw vooruit. 

 Hij verbetert langzaam , maar goed , en gebruikt de uitkomsten der praktijk 

 ter aanvulling van wat de wetenschap hem nog niet geleerd had. Hij 

 erkent het dankbaar, dat hij aan de praktijk veel verschuldigd is, en voor 

 zoolang hij dat niet doet, mag men er gerust aan twijfelen of zijne denk- 

 beelden wel de juiste zijn. 



II. 



In den beginne heb ik als tweede onderdeel genoemd : den praktischen 

 man in zijne .verhouding tot de wetenschap. 



