326 L. M U L D E R 



//leeren wil hij moet een anderen weg inslaan; hij moet theorie en 

 //praktijk gelijkelijk beoefenen, d. i. met andere woorden, hij moet zich 

 // wetenschappelijk ontwikkelen." 



Zoo schreef de in Duitschland alomme bekende STURM en teregt. En 

 behalve al het reeds opgenoemde, is de wetenschappelijke beoefening van 

 den landbouw van onbegrijpelijk een invloed op zijne ontwikkeling als 

 mensch. Want de beoefenaar van wetenschap streeft naar waarheid met 

 rusteloos pogen , en past dat zelfde streven op elk gebied toe , waarop hij 

 zich beweegt. Hij onderzoekt alles met geweten, en brengt zulks ook op 

 geestelijk gebied over. Daar wikt en weegt hij ook en wordt dus ook in 

 zijne handelingen als mensch beter. Bovendien verruiint hij door het ge- 

 not, dat de natuur en de loop der dingen hem onophoudelijk verschaft , 

 zijn blik, verheldert zijn verstand, en brengt in zich zelven dus ook het 

 hoogere doel van zijn geheele bestaan nicer en meer tot bewustzijn. Hij 

 gevoelt zich, ofschoon hij zich voortdurend tusschen stof beweegt, los 

 daarvan ; hij leeft in den waren zin des woords voor een beter leven , en 

 verwijdert zich meer en meer van het dierlijke, dat hem aan de aarde, 

 aan de stof verbindt en niets meer dan middel is , en zeker geen doel , 

 pni zijn onstoffelijk bestaan te veredelen en te verbeteren. 



En dit wenschen wij dan als eindbesluit uit het medegedeelde getrok- 

 ken te zien , dat de weg ter bevordering van de toepassing van weten- 

 schap op landbouw, door elken prakticus en geleerde zal gezocht worden 

 nu. en in de toekomst, in de verbinding van praktijk met wetenschap en 

 van wetenschap met praktijk. Gaat men op deze wijze met vasten wil en 

 een stalen ijver te werk, voor geene hinderpalen, hoe groot zij ook zijn 

 rnogen, terugtredende , en steeds een enkel hoog opgehangen doel zonder 

 ophouden in het oog houdende, dan zal eenmaal het menschelijk geslacht 

 een landbouw bezitten, die steunende op de onwrikbare grondslagen van 

 toegepaste wetenschap, de grootste weldaden schenken zal. 



III. 



En op welke wijze zal nu het geschikst worden te werk gegaan , om 

 den invloed van wetenschap op de praktijk en op het leven krachtig te 



