328 L. M U L D E R 



begeerd , ook in ons Vaderland heeft men er sints eenige jaren het hooge 

 belang van leeren inzien. De Landhuishoudkundige school te Groningen 

 gaat vooruit , dank zij de pogingen van hen , die haar zoo goed besturen , 

 en zamenkomsten, door de belangstelling van onzen geeerbiedigden Koning 

 op eenige dorpen in het leven geroepen, vvaarop over wetenschappelijke 

 onderwerpen wordt gehandeld, worden gretig bezocht. Men rigt alomme 

 maatschappijen op, genootschappen en vereenigingen , en verbindt zich om 

 tijdschriften te lezen , en elkaar van tijd tot tijd aangenaam en nuttig te- 

 vens bezig te houden. Zoo moet er ontwikkeling komen! De kennis, die 

 den een ontbreekt , bezit een ander , en wat de een te vergeefs of verkeerd 

 beproefd heeft, herhaalt een tweede niet, of als hij het doet, handelt 

 hij beter. 



Zoo wordt er kennis verspreid, zoo wordt men in oudervinding rijker. 

 Maar nog wordt er niet genoeg gedaan. Nog ontbreekt er veel. Terwijl 

 wij vooralsnog niet behoeven te vertrouwen op de oprigting van Staats- 

 wege van eene school aan landbouw opzettelijk toegewijd , hoedanig eene 

 Nederland nog niet bezit en waarvoor in 1847 reeds een zeer uitgewerkt 

 plan bestond, dat wel de aandacht overwaardig blijven zal, en daarvan 

 toch zoo oneindig vele heilrijke gevolgen zouden te wachten zijn, behoe- 

 ven wij toch niet stil te zitten. Want ook op andere wijzen kan veel heil 

 worden verspreid. Op den boer, den kleineren grondeigenaar moet in- 

 vloed worden uitgeoefend. En hoe dat bewerkt? Dien geheelen stand 

 kennis aan wetenschap verschaft? Neen,dat is onmogelijk. Maar de dorps- 

 scholen moeten van inrigting veranderen. Dat behoeven geene instituten 

 van landhuishoudkundig ondervvijs te worden , maar daar kan men even 

 goed en met veel beter gevolg een leesboek bezigen over landhuishoudkunde 

 of over eenig onderwerp tot dat gebied behooreude, als een, handelende 

 over zoo menig voor den aanstaanden landman volkomen onverschillig on- 

 derwerp. En er zijn immers reeds genoeg werkjes uitgegeven, met het 

 enkele doel, om op dorpsscholen te worden gebruikt? Maar op e'en ding 

 is veel te weinig gelet. De dorpsonderwijzer verstaat zelf vele uitdruk- 

 kingen , vele woorden niet , die in die werkjes voorkomen ; ook hij zou zich 

 die kennis moeten eigen maken en reeds wordt er zoo veel van hem ge- 

 eischt, en daarbij is de tijd, die hem overblijft van zijne talrijke school- 



