fub Imperatoribus , ut necesfariuin videretur, 

 aliam normam ftatuere , ex qua de cuiusque ci- 

 yis conditfone conftare posfet, et utrum per 

 aetatem ad iurium civilium exercitium admitten- 

 dus esfet , nata fuic notisflma ilia disfenfio , de 

 .definiendo pubertatis termino , quam non tan- 

 turn fustinuit privata lurisconfultornm aemula- 

 tio, fed ipfa etiam difficultas generalem ap- 

 tamque regulam excogitandi , ex qua innotes- 

 ceret ntrum quis cenferi posfet animi fimul , et 

 corporis vigorem complevisfe, nam haec pari 

 pasfu ambulare Romanis fuit perfuafum (i). 

 Senfim tamen fenfimque haec lis videtur fopi- 

 ta; imo forte iam ab initio inter illos confti- 

 tisfe dicendum est , eum , qui pnbertatis tempus 

 iamiam erat ingresfurus , doli capacem esfe ha- 

 bendum (/. 13. i. /! de Dot. maL 1. 11. 

 26. ff. de DoL maL et met. except. I. in* 

 jf. de R. /.) Hoc certum , iam veterum ICto- 

 rum tempore quorum fragmenta in Pandectas 

 fuerunt relata , neminem dtibitasfe , quin in Edic- 

 to Carboniano (vid. Gothofredu\s ad L 

 unlearn Cod. Theod. de Ed. Carb.^) testamen- 



ti 



(i) Hinc eandem aetatem, quae nnptiis contrahendis 

 idonea vifa fnerat , fufficere etiam putarunt ad testamenti 

 factionem , bonorum fuorum adrainiftrationera , alia. Vid. 

 v. g. /. 4. Cod. qui test. fac. posf. 



