Grondwet. Geregt. Geneesk.teRome. Staat suit gav en. 19 



van den anniculus af, den honderdjarigen leeftijd, en onderschei- 

 den toestanden met toepassing op het Slaats- en Burgerregt. 



De Spreker veroorloofde zich de Voorlezing van een Weten-lSJan. 1844. 

 schappelijk onderzoek over den Staatshuishoudkundigen aard en 

 gevolgen van de uitgaven en 'verteringen van den Stoat. 



In de vorige Eeuw was het bij vele Staatshuishoudkundigen 

 een aangenomen gevoelen, dat groote verteringen veel toebrengen 

 tot vermeerdering van den nationalen rijkdom. En dit gold, 

 naar men meende, zoo van den Staat, als van bijzondere perso- 

 nen. Doch eene naauwkeuriger beoefening van de wetenschap 

 der Staatshuishoudkunde heeft al het verderfelijke van zoodanig 

 dwaalbegrip doen kennen. Alle vertering is vernietiging van rijk- 

 dom. Niet alle vertering is daarom af te keuren, want juist 

 daarom hebben voortbrengselen waarde, omdat zij geschikt zijn 

 om verteerd te worden , dat is , om aan eene of andere behoefte 

 te voldoen , maar men houde echter steeds in het oog , dat ver- 

 tering waarde vernietigt, en dat deze vernietiging alleen door 

 een hooger genot of het voldoen van eenige behoefte kan wor- 

 den opgewogen. Verteren dus, alleen om te verteren, kan 

 nooit worden verdedigd. Velen echter meenen, dat dit alles 

 niet ziet op Staatsuitgaveu, omdat het geld, wat de Regering 

 uitgeeft, weder in omloop gebragt wordt en de middelen van _ % 



bestaan stijft. Maar te onregte; indien de aldus besteedde gel- 

 den niet aan de ingezetenen in den vorm van belasting waren 

 onttrokken geworden , zouden deze die zelve , en wel door- 

 gaans veel voordeeliger voor het algemeen, hebben aangewend. 

 Schadelijk is voorts het dwaalbegrip , alsof waardens, uit belas- 

 tingen vergaard , door de verteringen van den Staat aan de In- 

 gezetenen zouden worden teruggegeven. Neen, er heeft geene te- 

 ruggave plaats, want, voor de sommen die de Regering uitgeeft, 

 vordert zij van de Ingezetenen andere voorwerpen in ruiling, 

 weike de Regering verteert en daardoor den nationalen rijkdom 

 vermindert. 



Dit betoog werd besloten met eene verwijzing naar de ver- 

 diensten van SULLY, als bestuurder der geldmiddelen van Frank- 

 rijk, die door regelmaat, orde en vereenvoudiging, door het 



2* 



