Erfr. d. Frouw. in deAII Taf. Humorist, in de Kunsl. 25 



De Heer KIST stelde de algemeene opmerking in het licht, dat, 25Maartl844. 

 gelijk bij eiikele menschen, zoo ook bij de volken, satirieke en 

 liumoristisclie opwellingen en verschijnselen dikwijls liet te voor- 

 schijn treden van grootsclie en edele denkbeelden en daden voor- 

 afgaan, en grondde daarop eene voordragt over het humoristi- 

 sche , als heerschende karaktertrek der Christelijke Kunst en der 

 Letterkunde , in het tijdvak , hetwelk de Kerkhervorming heeft 

 -voorbereid. \ 



Ditniaal bepaalde de Spreker zich tot de Kunst en wel voor- 

 namelijk bij de kerkelijke architectuur, zoo als die, toen vooral , 

 met de plastische kunsien op het naauwst vereenigd was. 



Nadat de Oud-Christelijke bouwkunst voor de Bjzantijnsche 

 of Romanische in de XI le Eeuw had plaais gemaakt, werd deze 

 op hare beurt in de XIII le Eeuw door de Gothische of Germaan- 

 sche opgevolgd. De Dom van Keulen en de Munster van Straats- 

 burg zijn derzelver meestersiukken. De Latijnsche wereld, Italic, 

 bleef aan die beweging vreemd , en noemde dien bouwtrant Go- 

 ihisch, dat is, barbaarsch. Aan het majestueuse en bovenzinnelijke, 

 denzelven eigen , paart zich doorgaands eene komische , of zelfs 

 sarkastische trek, iets grotesks of capricieus, maar dat, in ver- 

 eeniging met de verhevene strekking van het geheel, een humo- 

 ristisch karakter aan hetzelve bijzet. De Germaansche geest steeg 

 naar boven , en, niet langer te vreden met den vorm , in welken 

 de Latijnsche wereld het Christendom ingekleed had, zag hij 

 met een vrijen blik en vrolijken weemoed neder op het nietige 

 en gebrekkige, boven welken hij zich reeds verheven gevoelde. 

 De Fresco's, die op onderscheideue tafereelen het laatste oordeel 

 voorstellen , bewijzen de vereeniging van het verhevene of in- 

 drukwekkende met het naive en luimige. Vooral komt dit uit 

 in het eigenaardige der zoogenaamde Doodendansen , bij welke 

 de Heer KIST bijzonder slilstond en welker algemeene type uit 

 den Bazelschen Doodendans werd geschetst. Op vele plaatsen 

 van Zwitserland, Duitschland, Frankrijk en Engeland vond men 

 y.ulke voorstellingen. In Italic echier vielen zij even min in den 

 smaak als de Gothische Architectuur zelve , een bewijs te meer , 

 dat beiden uit dien hoogeren zedelijken en godsdienstigen zin 



