De boom van Boerhaave. 123 



sien trap van ontbinding. Bij het chemisch onderzoek heb ik 

 daaruit dan ook geene eigenlijk plantaardige stoffe kunnen af- 

 scheiden, geen zoogenaamden Zwamsuiker of Mannit, die toch 

 een vrij algcmeen bestandmiddel der paddestoelen is; denkelijk 

 was dezelve reeds door de spoedig voortgaande ontbinding van 

 deze zwamsoort verdwenen ; maar \vel heb ik daaruit eene eiwit- 

 achlige stofle, voorts Ammoniak, en, door middel van alkohol, 

 eene, sterk, gelijk traan ruikende olie, alsmede eene vaste schil- 

 ferachtige vetstof, gelijk aan sperma Ceti (cetinc] verkregen. 

 Wijders bevatte de asch dezer zwamsoort eene aanmerkelijke hoe- 

 veelheid pliosphorzure zouten. 



Deze zwam is dus uit de overblijfselen der ontbinding van 

 planten en dieren tevens voortgebragt. Hetgeen mij al verder bij 

 het onderzoek van dezen Polyporus bevreemde, was de aanmerke- 

 lijke lioeveelheid water en andere vlugge deelen , in den verschen 

 nog niet tot ontbinding overgeganen, en evenwel schijnbaar ge- 

 lieel droogen fungus bevat? Immers nadat ik denzelven, bij her- 

 haalde proeven, het zij door uitpersen en droogen, heizij door 

 uitdroogen alleen, bij eene matige warmte, van alle vochten be- 

 roofd had , bleven daarvan aan vaste zelfstandigheid slechts 7 en 

 8; ja somtijds slechts 4 a 5 procent overig? hoe, moest ik vra- 

 gen, en in welken staat, kan eene zoo groote hoeveelheid vocht 

 door zoo weinig vaste stoffe gebonden, tot een geheel vast lig- 

 chaam gemaakt, en voor het oog onzigtbaar geworden zijn? Dit 

 is derhalve een bijzonder en merkwaardig verniogen van het 

 villachtig zwamweefsel, van de zoogenaamde fungine, het wa- 

 ter te binden; eene eigenschap, waarin zij, zoo ver mij bekend 

 is, alle andere ligchamen overtreft, die een soortgelijk vermogen 

 bezitten, zoo als lijm, gom, slijm, de zouten met opzigt tot 

 het krijstalwater, enz. Een en andermaal gebeurde het, dat 

 wanneer ik den verschen zwam aan eene meerdere warmte bloot- 

 stelde, dezelve dadelijk tot een vloeibaar vocht smolt, even zoo 

 als gekristalliseerd Glauberzout of als vast rundervet, dat men 

 wil uitsmelten! Deze waarnemingen moesten natuurlijk al verder 

 tot eene andere vraag leiden , tot de vraag namelijk , wat cr dan 

 toch te houden is van het voedend vermogen, dat aan de Cham- 



