Beoefentng der oude Lelteren in onze Eeuiv- 103 



vroeger, in de school dcr Ouden gevormd zijn (gunsiige uitzon- 

 deringen onbegrepen) , moeteu /ij , die in de school der Ouden 

 gevormd zijn , hunnen invloed aanwenden ten nutte van het al- 

 genieen, tot heil van staat en kerk, en ter beschaving der ge- 

 heele natie. De eeuw zelve vordert liet. Zij verbiedt den beoe- 

 fenaar der onde leiteren pedant te zijn. Zij noodigt hem uit 

 zich met haar en hare aangelegenhedcn te bemoeijen. Bij elke 

 gewigtige gelegenheid, waar het de belangen geldt van staat 

 of kerk, moet hij zijne stem doen hooren. 



Als in den staat overdreven begrippen van volksheerschappij , 

 van vrijheid en gelijkheid, den boventoon krijgen, moeten zij, 

 die door de ondervinding van vroegere eeuwen zijn wijs geworden, 

 aantoonen \vat het is , als de meesten regeren , en hoe ook de 

 rustigste en gehoorzaamste gemeente door de vleitaal van dema- 

 gogen tot oproer en onwettigen tegensland kan gebragt worden. 

 Als, ten gevalle van weinigen, de beste krachten eener nalie 

 worden uitgeput, en elke heilzame verandering hardnekkig tegen- 

 gewerkt, dan moeten zij hunne waarschuwende stem verheffen, 

 en, met de geschiedrol in de hand, den afgrond aamvijzen, in 

 welke die overheerschers zich zelve, even goed als de natie, 

 vroeg of laat zulleii nederstorlen. 



Als in de kerk ligtzinnigheid en ongodsdienstigheid de ge- 

 moederen van het spoor brengen , moeten zij , als ARISTOPHANES , 

 door den geessel der satyre , of als SOCRATES , door geestige ironic, 

 de sophisten aan de kaak zetten, en zoo de jeugdige harten be- 

 lioeden voor het verderf. 



Als daarentegen onverdraagzaamheid hare stem verheft, als 

 begrippen en leerstellingen als de eenige ware worden voorge- 

 dragen, alleen omdat zij eens op zekeren tijd en plaats zijn ge- 

 predikt en aangenomen, moeten zij die bladzijde van de geschiede- 

 nis van den menschelijken geest opslaan , op welke zijne dwalin- 

 gen en afwijkingen geboekt staan , moeten zij, waar de christelijke 

 liefde niet meer gehoord wordt , tot gematigdheid en toegevend- 

 heid aansporen door het voorbeeld der heidensche humaniteit. 



Als onverstand en wansmaak het tooneel betreden, als onbe- 

 zonnen schrijvers , weggesleept door het voorbeeld , en het spoor 



