Beoef wring der oude Lctteren in onze Eeuic. 101 



de wetenschap zelve, zoo kan inrigten, dat zij eenigermate ten 

 minste voldoc aan de behoeften der eeuw, die wij beleven , en, 

 zoo ja, wat hij doen moet om dat doel te bereiken? 



Mij dunkt, 'er is daartoe raaar een middel. Men wil in deze 

 eeuw geen moeite doen, zonder omiiiddellijke belooning, geen 

 werk, zonder contaute betaling ; men vraagt van alles waarloe het 

 baat, men lieeft steeds het nut op het oog: welaan, maken wij 

 de studie der oudheid niittig voor de eeuw in welke wij leven. 



De wetenschap, het lijdt geen twijfel, moet in de eerste plaals 

 om de weienschap heoefend wordeu. Tot welk doel men de 

 overblijfselen der oudheid ook aanwende, wat men 'er mede be- 

 ooge, om ze aan te wenden, moet men ze kennen, en, om ze 

 te kennen , moet men ze verstaan , verstaan in den ruimsten zin 

 des woords, niet alleen den zin der woorden, maar den geest 

 der schrijvers, den tijd, in welken zij leefden, de omstandighe- 

 den van allerlei aard, die invloed konden hebben op huii schrij- 

 ven, en wat dies meer zij. De grondslag van dit alles is taal- 

 kennis en criliek. Die zijn leven besteed aau het verbeteren en 

 zuivereu van den tekst der oude schrijveren, aan het verklaren 

 van de woorden, die zij gebruikt hebben, en van de zaken over 

 welke zij handelen, doet der wetenschap niet minder nut dan 

 de eerste herslellers der letteren, die de haridschriften opzoch- 

 ten en verzamelden. Dit alles staat op den voorgrond. Maar 

 dit is zeker, dat die de Ouden niet bestudeert, dan alleen voor 

 zich zelven , om te weten wat zij gezegd hebben , en om dit ande- 

 ren bekend te maken , hoe groot ook zijne verdiensten zijn mogen 

 voor de weteuschap, voor de behoefte der negentiende eeuw nog 

 niet veel gedaan lieeft. 



Wat 'er meer gedaan moet worden , leeren ons de groote 

 mannen, wier namen wij hier het eerst vermeldden. Wat 'er, 

 tot PETRARCA'S lijd toe, van romeinsche schrijvers in het Westen 

 was bekend gebleven (want 'er bleven 'er toch altijd, ook in 

 den holsteu nacht der middeneeuwen , bekend en gelezen), dat 

 werd gelezen om de woorden, om de taal. PETRARCA las de 

 Ouden ter vorming van zijnen smaak, ter veredeling van zijn 

 hart, en niet alleen voor zich zelven, maar ook voor anderen, 



