Beoefening der oude Letteren in onze Eeuw. 93 



sten n staatsliedeu , en voor elk mensch , die op eene beschaafde 

 opvoeding prijs stelde. Wij gaan nu spreken over de negen- 

 tiende eeuw. 



Die naam wekt groote denkbeeldea bij ons op. En zeker, 

 wanneer wij de hoogte beschouwen, welke thans de natuurkun- 

 dige wetenschappen bereikt hebben , het zij dan als voltooijing 

 van reeds vroeger gedane ontdekkingen, het zij als uitsluiiend be- 

 hoorende lot onzen tijd, dan voorwaar liebben wij reden van 

 trotscli te zijn op deze onze negentiende eeuw. 



De Ouden zijn ons voorgegaan in wis- en sterrekunde, het 

 is waar, inaar wat hadden zij dat met de ontdekkingen van 

 eenen HALLEY of HERSCHEL , wat dat met de naauwkeurige bereke- 

 ningen van eenen STRUVE, van eenen BESSEL, van eenen ENCKE, 

 kan vergeleken word en. Wij , die de grieksche en romeinsche 

 letterkunde beoefenen, mogen nog het veelomvattend genie van 

 ARISTOTELES bewondcreu , zijiie beschrijvingen van dieren en plan- 

 ten even hoog a,chten, als zijne ontleding van den menschelijken 

 geest , of van de bestanddeelen der burgerlijke maatschappij, wij 

 mogen nog PLINIUS zoogenaamde Natuurlijke Historic als een 

 schoon gedenkstuk roemen van den geest des onderzoeks : voor 

 de hedendaagsche beoefenaars dier wetenschappen is de kennis 

 die de Ouden van de geologic en botanic, van de natuurlijke 

 historic en de vergelijkende ontleedkunde hadden, meer ecu 

 voorwerp van verwondering , dan eene bron van studie. Die nog 

 den tijd heeft grieksch te leeren, staat dikwijls, het is waar, 

 verbaasd , wanneer hij ziet hoe veel die menschen , met de hulp- 

 middelen, die zij bezaten, nog hebben kunnen ontdekken en 

 waarnemen; maar, al spoedig ook wordt hij in zijn vermoe- 

 den bevestigd, dat het, ter uitbreiding zijner positieve kennis, 

 niet noodig geweest was zich zoo veel moeite te geveii. Hetgeen 

 de Ouden hem leeren kunnen, dat alles leeren de lateren hem 

 even goed, en beter; en hoe veel is 'er, waaromtrent deze hem 

 kunnen onderrigten , waarvan gene zelfs niet het geringste deuk- 

 beeld hadden! Het is eene mijn, die reeds lang, niet alleen 

 ontgonnen is, maar uitgegraven; en hetgeen 'er aau kostbare 

 metalen in verborgen lag, is reeds lang gezift en gelouterd, en 



