204 OPENBARE VERGADERING DER EERSTE KLASSE. 



De Heer DE VRIESE hield de vergaderde Leden bezig met eenige 

 beschouwingen over de verspreiding van Phormium- tenax , eeiie 

 Nieuw-Zeelandsche plant, welke tot groot voordeel, van den En- 

 gelschen handel reeds voor lang naar Nieuw-Holland is overge- 

 bragt, met net gelukkig gevolg, dat zicli bij Sydney aan het 

 Zuid-Oostelijk gedeelte van laatstgenoemd Eiland groote aan- 

 plantingen van dit gewas bevinden, van waar de daaruit be- 

 reidde hennep , naar Britsch-Indie en Engeland gevoerd wordt 

 en wegens de ongewone sterkte van den vezel, boven de meeste 

 andere hennepsoorten , inzonderheid voor de Zeevaart, verkozen 

 wordt. 



Het was den Spreker niet bekend, dat dit gewas tot dus verre 

 in Nederlandsch-Indie was overgebragt. In den tuin van Bui- 

 tenzorg bevindt het_zich niet. Uit dien hoofde rekent hij de 

 mededeeling, dat deze plant voor eenigen tijd, uit den Amster- 

 damschen Kruidtuin naar Java is overgebragt , niet onbelangrijk. 

 Hij geeft inzage van eenen brief, van den Heer j. H. VAN DEN 

 BOSCH, Directeur der Cochenille-culluur van het Gouvernement 

 op Java, en een der verdienstelijkste voorstanders van den land- 

 bouw aldaar, gedagteekend Pondok Gede (Residentie Buitenzorg) 

 16 November 1843, berigtende, dat planten van Phormium te- 

 nax, niettegenstaande eene zeereis van acht maanden, in goeden 

 staat aldaar waren aangebragt; dat eene van dezelve op 3200', 

 bij eene gemiddelde temperatuur van 66 68 Fahr. , in een 

 drassig terrein groeit en eene andere, welke zich bij de aankomst 

 in minder gunstigen staat bevond, mede groeit op 1700' en bij 

 gevolg onder hoogere temperatuur. Indien men let op de geo- 

 graphische breedte welke tusschen Java en Nieuw-Zeeland onge- 

 veer een verschil oplevert van 35 en met Java en Sydney ruim 

 27, en daarbij in aanmerking neemt de lagere temperatuur, on- 

 der welke deze plant in haren natuurstaat leeft, dan valt het 

 gemakkelijk daaruit af te leiden , dat op Java , de cultuur alleen 

 in de hoogere streken zal kunnen slagen. De Spreker besloot, 

 met eene uitweiding, over den grooten rijkdom der vegetatie on- 

 zer Kolonie aan dusgenaamde hennepplanten , van velen van 

 welke hij de , uit dezelve op Java vervaardigde stoffen aantoonde. 



