DERDE KLASSE. 



Over de oorzaken van de terugzetting cler Wijsgeerte, 

 bijzonderlijk in ons Faderland. 



DOOB 



J. CL'ARISSE. 



Die Hollander sind keine Philosophen. Dat is als een axioma 

 bij onze naburen aangenomen. Letter- en Oudheidkunde be- 

 twisten zij ons niet ten eenenmale. Ook in de overige positive 

 wetenschappen, geschied- en uitlegkundige Godgeleerdheid , bur- 

 gerlijke Regtsgeleerdheid , en vooral in de proefondervindelijke 

 Geneeskunde , \\illen zij ons ook nog wel eenige verdiensten toe- 

 kenuen. Maar Wijsgeerte! Neen, die is in het laag en dras- 

 sig Holland niet tenuis *. De dikke, mistige dampkring drukt; 



1 Zelfs vrienden van Nederlandsche Geleerden en Geleerdheid, hoe beleefd zij 

 zich pogen uit te drukken, toouen zich niet vreemd van deze denkwijze. Die 

 holliindische Theologie," zegt de achtingwaardige c. ULLMANN (zur Charakteristik 

 der holland. Theologie u. s. w. Studicn u. Kritiken, 1844. Ill, 789 u, f.) Die 

 xholl. Th. unterscheidet sich vou der deutschen im Grossen und Ganzen dadurcb, 

 dass sie mehr geschichtlich und posiliv ist indess die deutsche eine 



Neigung zur Speculation, zur reinen Theorie, zum Idealen hat. Die 



Hollander sind ein verstandiges, nuchternes Yolk; die Deutschen ein 

 mefir tiefsinniges , innerliches, dem verborgenstcn Grunde und Zusammenhange der 



Dinge nachspiirendes" u. s. w. Gij ziet, de uitmuntende Man 



prijst, wat hij bij ons lofwaardigs meent le vinden , gelijk hij de uitersten, 

 waarin de Duitschers vervallen, ook niet ontveinst; maar diepzinnige be- 

 spiegeling en navorsching van verborgen grond en zamenhang" neen! dat 

 valt niet in het Nederlandsch charakter. Zoo oordeelt een der weinige Vrienden f 

 Van zoo vcle anderen wil ik liefst zwijgen. 



