Terugzetting der ffijsbegeerte in Nederland. 213 



de worsteling tegen zee en rivieren trekt af; de winzucht hecht 

 aan hot stoflelijke ; het plilegmatiek gestel maakt onverscliillig ; 

 trotsch op sommige verdiensten des voorgeslachts , zijn zij en zu 

 f vornehm , en zu bequem , om van Duitschers het philosophe- 

 reu te leeren; hoe zouden zij zelven eigene zielskracht, denk- 

 kracht, werkdadig weten te ontwikkelen? Met den gang van 

 zaken, met de groote vorderingen der Wijsgeerte onzer dagen 

 onbekend, of er tegen ingenoraen uit traagheid en vooroordeel, 

 blijven zij indien al deze of die enkele het inderdaad zoo ver 

 gebragt heeft op het Kantiaansch standpunt onlosmaakbaar 

 staan ; weten van de moderne Philosophic niet , althans niet meer 

 dan zeer oppervlakkig , te spreken: en, als zij het doen, is waar 

 van hen : Philosophus mansisses , si tacuisses .... 



Hoe veel malen ik deze en andere soortgelijke zoetigheden, 

 hetzij in gesprekken of in schrift , aangetroffen heb , weet ik niet 

 meer. Ouderdom maakt vergeetachtig , en aanteekening heb ik 

 er niet van gemaakt. . Wij phlegmatieke Hollanders trekken ons 

 zulke gezegden zelden sterk aan. Conscia mens rectifamae men- 

 dacia ridet! En toch kan het wel eens gebeuren, dat de 

 kerfstok vol wordt, en althans de Hondster den traagvloeijenden 

 bloedstroom aan het zieden helpt, zoo dat er een donderend 



Semper ego auditor tantum ? nunquamne reponam , 

 Vexatus toties ? 



door wordt uitgeperst! Maar er kan toch ook (erkennen 

 wij het) wel iets zijn, dat schijn van waarheid aan het wegwer- 

 pend oordeel geeft, en ons, bij betamelijke zelfverdediging , som- 

 tijds zelfs (gelijk zij het noemen) een weinig kleinlaut maken kan 

 of moet. 



Van dien aard is althans, te dezen tijde, het bevreemdend 

 verschijnsel hetwelk ik niet weet, of het zich wel vroeger 

 ooit in ons Vaderland vertoond hebbe dat aan aile Universi- 

 teiten een, door openbaar gezag aangesteld, PROFESSOR PHILOSO- 

 PHIAE ontbreekt. De Leydsche vacature , hoe lang reeds bleef zij 

 onvervuld, en het onderwijs gestaakt in Redekunde, Overna- 

 tuurkunde , V/ijsgeerige Zedekunde en Geschiedenis der Wijsbe- 



