Terttgzelling der ff^ijsbegeerte in flederland. 221 



zulks te logenstrafFen. Is het verband te loochencn, dat Logica 

 en Mathesis ) in grondbegiusel en verdere ontwikkeling , ver- 

 bindt? SCHROEDER'S Werk is daar, oin dit te bevesiigen *. Laat 

 men niet zeggen, dat, door /, \vat Wijsgeerte is of heet, in 

 eene Faculteit te vereenigen , de massa van het aan te leeren 

 vak te groot, te veel uiteenloopend, voor de leerlingen te zwaar 

 wordt. Of is het nu anders? Waartoe moet een Astronoom^ 

 b. v., als zoodanig, bewijs leveren van Chymie geleerd te heb- 

 ben, een Pkiloloog, Metaphysical. .. In eene en dezelfde Faculteit 

 is, met hoogere en lagere Wiskunst, ook Natuurkunde, in alle 

 hare takken, Sterrekunde, Scheikunde, Natuurlijke Historie, naar 

 alle drie de Rijken, nevens Geologic, Geognosie, vergelijkende 

 Anatomic, Landhuishoudkunde , en misschien nog meer, zamen- 

 gepakt. Toch wel niet , om elk , die in deze Faculteit het Docto- 

 raat te bekomen verlangt, dat alles, en elke dezer wetenschap- 

 pen in het bijzonder, opzettelijk en als hoofdwerk te doen beoe- 

 fenen? Wel nu, dit zoo zijnde, valt de zwarigheid weg bij 

 hereeniging van de twee voorname deelen der Philosophic, of 

 zij bestaat ook nu nog, in weerwil der vaneenscheuring. Over dat 

 groot bezwaar te klagen kwam wel geenen DES-CARTES, geenen 

 LEIBNITZ, in den zin: en \vie dacht er aan, toen onze 's GRAVE- 

 SANDES, LULOFSEN, VAN DE WYNPERSSEN, ENGELHARD'S, HENNERT'S, 

 ROSSYN'S, VAN SWINDEN'S, SCHROEDER'S en zoo vele anderen, beide, 

 de Natuurkundige en Overnatuurkundige , Wijsgeerte , niet slechts 

 beoefeiiden, maar openlijk, door mondelijke voordragt en in ge- 

 schriften, onderwezen? Ik zwijg van de Ouden. Zag een ARIS- 

 TOTELES, zag een SENECA, op tegen beider gelijke beoefening? Of 

 wie is, van PYTHAGORAS aan, voor een Wijsgeer van echteu 



1 J. F. L. SCHRODER, Elementt. Math, purae, P. I (Prolegg.} [Na het uitspreken 

 der Yoorlezing, is de, waarlijk Latijruche, Oratie van den Hoogleeraar H. BOUMAN, 

 de institutis Academicis, quae XVII Seculo fuerunt in pairid, cum Us, quae nunc 

 ibidem sunt, breviter comparalis (Traj. ad Rh. 1845), in het licht verschenen. Het 

 zij mij geoorloofd, dcs Lezers aandacht te trekken tot hetgeen aldaar, bl. 56-66, 

 over den , in beide de deelen der Wijsgeerle even zeer bedrevenen , en beider 

 onderling verband, zoo wel als bijzondere waardij, hoogschattenden, Grijsaard, even 

 zcdig als \vaar en beharligiugwaardig, gezegd is.] 



