222 DERDE KLASSE. 



stempel gehouden, die van Mathematische kundigheden verstoken 

 was? Maar, wat is nu het gevolg der scheiding? De kweeke- 

 lingen houden zich al ligt op him eigen, thans zoo naauw afge- 

 perkt terrain, onder het schijnbaar aannemelijk voorwendsel van 

 daarop reeds alleen zoo veel , zoo heel veel , te doen te vinden : 

 en, gelijk zich de Natuurbeschouwer , zoo veel mogelijk, van 

 Overnatuurkundige beschouwingen verwijderd houdt, verliest de 

 Methaphysicus den lust, om op het veld van Natuurlijke Ge- 

 schiedenis, Physica, Scheikunde, Geognosie, en bovenal van de 

 toegepaste Wiskunde, nuttige uitstappen te maken. Zoo wordt 

 de gezigtskring verengd, en dat commune vinculum, quo omnes, 

 quae ad humanitatem pertinent, artes (naar CICERO'S bekende uit- 

 spraak) continentur, meer en meer losgemaakt, ja verbroken. Zoo 

 wordt het hooge doel en de eigenlijke waarde van het hooger 

 Onderwijs miskend, en de beoefening der Wetenschap tot eene 

 ars culinaria , eene broodstudie . vernederd. En , bleef het nog 

 hier bij , maar om dit eene nu slechts uit de algemeen be- 

 kende ervarenis bij te brengen , het verwijzen van de Logica 

 naar de Letterfaculteh , wat heeft het te weeg gebragt? Het 

 deed haar hoog belang, haar gewigt, als inleidende en instrumen- 

 tele kunst, als onmisbare Den/fleer, miskennen. Of heeft het 

 niet onbezonnenen , die nooit zelfs een oog geslagen hadden 

 noch in vroegere Schriften over dezelve , van een' WATS , b. v. , 

 DE LARIVE, HOLMAN, enz. , noch in lateren, van een STEINBART, 

 CALKER, TIEFTRUNK, BACHMAN, scHtLz, sprckcnde als blinden over 

 kleuren en als dooven over muziek , al voor eene reeks van jaren, 

 den triumfkreet: de Logica is dood!" doen aanheffen, en dien 

 kreet door nieuwlingen, van jaar tot jaar, doen nabaauwen? En, 

 wat moet daarvan het noodzakelijk gevolg zijn? Dit, dat zij , die 

 van het menschelijk verstand, deszelfs vermogens en grenzen 

 geen denkbeeld hebben, die begrip en idee (in hoogeren zin), 

 niet weten te onderscheiden , die niet in staat zijn, oordeel van 

 vooroordeel, zekerheid van ligte waarschijnlijkheid te schiften, 

 of de misslagen in redekaveling en sluitreden, naar stof of 

 vorm, ook zoo zij er al iets van gevoelen, aan te wijzen, die de 

 ziekten des verslands en derzelver oorzaken zoo weinig kennen, 



