Terugzetting der Wijsbegeerte in Nederland. 237 



dolle ongerijradheid bevatien. Het gebeurde mij eens, met eenen 

 fijngecstigen en diepdenkenden Hoogleeraar sprekende, hem op 

 de natuurlijke beteekenis der uitdrukkirigen, van \velke hij zich 

 bediende, opmerkzaam te maken. vAber" /eide hij Sie miissen 

 vdds so nicht verstehen" ))Warum sagen sie es dan so?" 

 vraagde ik hem: het antwoord was evasief. Dat moet niet 

 zijn; zoo min als het, dor en droog, in eeuwigdurende defini- 

 ties, distincties, abstracties spreken. Waarom zou men, bij hel- 

 der denkeu , ook niet helder , en daarbij aangenaam en bevallig, 

 zelfs over verhevene, diepzinnige, afgetrokkene denkbeelden, kun- 



nen spreken en schrijven? Verder , denke men eerst Lang 



en overdenke, bij herhaling^ en toetze zorgvuldig aan de regelen 

 der Dialektiek, en ook, door gesprekken met Wijsgeeren en Niet- 

 Wijsgeeren, men toeize, zeg ik, aan hetgeen de Rede door 

 anderen (die immers toch ook, zoo wel als wij, redelijke We- 

 zens zijn) uitspreekt, datgene, wat men meent nieuw ontdekt te 

 hebbeii. Men doe het met opregte leergierigheid , eer men het 

 met voorbarigheid en overhaasting naar hedendaagsch ge- 

 bruik als eene, al te dikwerf, helaas ! onrijpe, vrucht opdischt, 

 die men naderhand niet gaarne (men vergunne of vergeve mij de 

 uitdrukking) zelf weder zou inoeten opeteu. Al wacht men ook 

 zoo larig niet, als de diepe Denker KANT, het nnonum prematur 

 in annum" zal hierbij toch ook wel te passe komen. RACINE had 

 over zijne Athalie verscheidene maanden gewerkt; een anderTra- 

 gedist van zijnen tijd sprak hem daar over, niet zonder opgebla- 

 zenheid, aan. lk maak wel in eene maand zoo vele Treurspe- 

 len," zeidehij, als gij maanden aan eene besteed hebt." Gest 

 vrai" ant\voordde RACINE, vrnais c*etait Athalie I" Wierden 

 zulke voorbeelden meer gevolgd, de Miscatalogussen mogten dan 

 misschien wat dunner uitvallen , de gehalte zou toch niet minder 

 zijn: en de stelsels niet, alsplotslijk verschijnende en ras verdwij- 

 nende schinimen of, wilt ge liever? als luchtpijlen en bran- 

 dende raketten telkens op nieuw verwarring en teleurstelling 

 te weeg brengen. Nevens voorbarigheid en wankelmoedigheid , 

 zou dan ook omnatig-verhoogd zelfgevoel, venvaande ingeno- 

 menheid met eigene bespiegeling, en vermetelheid voor zedigheid 



