314 TWEKDE KLASSE. 



/ 



juris auxilio , turn Canonici quam Civilis*, Zoo renuncieerdeu 

 ook in 1282 de ongelukkige \voekeraars, die men in Holland 

 eerst vele jaren lang in liet openbaar hunnen gang had laten 

 gaan , maar die , toen de spons vol genoeg geloopen was om 

 uitgeperst te kunuen worden, door FLORIS den V' u gevangen ge- 

 nomeii en van alles beroofd werden , zoo zeggen wij renuncieer- 

 den deze wel uitdrukkelijk Exceptions doli mali, action! in 

 fern. (?j previlegio fori, previlegio dotis. previlegio cruce signa- 

 torum, vel cruce signandoruni, actioni Juris Canonici vel Ci- 

 vilis , aut civibus previlegio indulto aut indulgendo, el etiani 

 porrectioni vel petitioni libelli Canonici Juris vel Civilis 2 . 



De uitdrukking op zich zelve is dus in die Eeuw te zeer ge- 

 woon,om daarop een vernioeden van oneclitheid te gronden. Op 

 diengrond zoude men dan ook de hier boven aangehaalde Brie- 

 ven, voor valsch moeten verklaren. 



Dat overigens, wanneer de Brief van SIMON VAN HAARLEM lot 

 1 324 gebragt wordt , het geene verdenking kan baren dat hij in 

 het Latijn is opgesteld, belioeft geen betoog. Wel bediende 

 men zich in de eerste helft der XIV de Eeuw in Holland , in bet 

 algemeen veel meer van bet Nederduitscb voor openbare Stuk- 

 ken, maar bepaaldelijk ten aanzien van giflen of verbindtenissen 

 aan of met Geestelijke personen of gesticbten , bleef bet Latijn 

 nog lang in veelvuldig gebruik, waarvan in bet Cbarterboek 

 van VAN MIERIS de bewijzen voor de band liggen 3 . 



Maar bestaan de beide Brieven van SIMON VAN HAARLEM niet 

 welligt nog? De naauwkeurige MATTHAEUS beeft dezelve het 

 eerst uitgegeven. Het jaartal 1239 is bij hem geene drukfout ; 

 want bij voert den Brief aan op het jaar 1238. Hoe kwam 



1 KLUIT, Cod. Dip!., p. 689. 



2 VAN MIEUIS, I, 422. 



3 Tusscheu 13211331, vindt men bij VAN MIEIUS, II, 260 515, ongeveer 

 een twintiglal zoodanige Brieven of verbindtenissen, alle nog in de Latijnscbe taal. 



