258 OPENBARE VERGADERING DER EERSTE KLASSE. 



schappelijken grondslag niet kent. Men mist den eenigen, vas- 

 ten en onbedriegelijken grondslag, dien alleen de Natuurkundige 

 Wetenschappen kunnen leveren; en zoo lang dit niet wordt er- 

 kend en opgebeven, zoo lang moeten de meeste pogingen ter ver- 

 betering op onkunde en wanbegrip scliipbreuk lijden; zoo lang 

 heerschen in de meeste landbouwkundige berigten, boe welwil- 

 lend voor bet overige, eene eigenaardige onbepaaldbeid en on- 

 zekerbeid, en ziju zij daardoor oubruikbaar; zoo lang zijn de 

 meeste vorderingen bij onze naburen voor Nederland nutteloos. 



Gij gevoelt bet voorzeker , M. H. ! dat ik bier de gronden voor 

 mijn betoog niet bij de eenvoudige landlieden mag zoeken, die 

 bun bedrijf oefenen, zoo als zij bet van bunne voorouders ge- 

 leerd hebben, en bet juist zoo aan hunne kinderen willen ach- 

 terlaten; maar dat ik ze zoeken moet bij grootere landbezitters, 

 die er over scbrijven. Als men deze gescbriften nagaat, dan 

 vindt men daarin, op weinige gunstige uitzonderingen na, overal 

 de duidelijkste blijken van onkunde in de Natuurkundige Weien- 

 scbappen, en men stuit telkens op algemeene en onbepaalde uit- 

 drukkingen, waardoor de voorwerpen en stoffen, die men be- 

 doelt, niet naamvkeurig zijn aangewezen; en waardoor men er 

 vele andere ligcbamen voor in de plaats kan stellen. De Land- 

 bouwkundige werktuigen en hunne deelen worden zoo onnaauw- 

 keurig bescbreven en afgebeeld , dat zij , zonder de oorspronke- 

 lijke toestellen te zien, aan den lezer geen denkbeeld geven van 

 bet gebeel , en zij er niet naar kuimen worden zamengesteld. De 

 uitwerkselen daarvan zijn menigwerf zoo aangeduid, dat men 

 terstond bespeurt , dat zij wel gezien, maar niet begrepen werden , 

 en men kan ze daarom slecbts met zwakke redenen aan anderen 

 aanbevelen, De werking van licbt en warmte, die der damp- 

 kringslucbt, van bet water en der stoffen daarin opgelost, 

 zijn er in voorbij gezien; en zoo men baar noemt, dan blijkt bet , 

 dat men baar allerlei werking toedicbt, die zij niet bezitten, en 

 die voorbijziet, waarom de Almachtige baar gescbapen beeft. De 

 aard en zamenstelling der gronden zijn onbekend, en met alge- 

 meene bijvoegelijke naamwoorden meent men ze te kunnen aan- 

 duiden ; en zoo is en blijft de wezenlijke geaardbeid onzer klei- 



