260 OPENBARE VERGADERING DER EERSTE KLASSE. 



gronden kan gevorderd worden, of op welke het slechls schade 

 aanbrengt, niet doorziet, en dat men in de afwisseling der ge- 

 \vassen verouderde gewoonte en schijnbare ondervinding, en geens- 

 zins onbedriegelijke grondstellingen volgt. Handelt men over de 

 graangewassen, dan blijkt het alras, dat men de teekenen der 

 deugdelijkheid van het zaaikoorn , zijne soorten of verscheiden- 

 heden, zijne ziekten, juiste behandeling voor en na de uitzaai- 

 jing en \vat tot de ontkieming en gelukkigen wasdotn vereischt 

 wordt, niet naauwkeurig kent; en als men de oorzaken van een 

 of ander nadeelig verschijnsel , zoo als het mislukken van de 

 hennep- of vlasteelt , zal ophelderen , dan is het of het bijgeloof 

 ook hier zelfs zijnen zetel heeft opgerigt. Spreekt men van de 

 verbouwing van voedergewassen , of de aanplanting en geheele 

 behandeling der loof- en naaldboomen, de gronden daarvoor ge- 

 schikt, de vernielende insecten en de middelen, om deze tijdig 

 onschadelijk te maken, voor zoo ver die thans reeds bekend zijn, 

 dan blijkt het, dat ook hier algemeene bewoordingen menigwerf 

 de plaats innemen van natuurkennis en grondig onderzoek. Het 

 grootste gedeeke der landbouwkundige mededeelingen in Neder- 

 land, wanneer zij niet door eenige weinige Geleerden geschreven 

 zijn, bepalen zich lot vertalingen van buitenlandsche geschriften, 

 of tot statistieke opgaven, die hare bijzondere waarde hebben, 

 doch onzen Landbouw in zijne ontwikkeling niet doen kennen, 

 noch hem door de voorlichting van anderen uitbreiden (13). 



En welke zijn nu M. H. ! de gevolgen van dit gebrek aan 

 Natuurkennis? Men onderscheidt daardoor geene oorzaken en 

 gevolgen, middelen en uitwerkselen. Men volgt daardoor noch 

 de vorderingen der Wetenschappen , noch de toenemende ver be - 

 teringen elders, en men stelt zich buiten de gelegenheid, om 

 met goede voorvaderlijke gebruiken te paren, hetgeen later tijd 

 als doelmatiger heeft aangewezen. Men mist daardoor de gaaf , 

 om de Natuur te raadplegen en hare onschatbare aanwijzingen 

 te doorzien, te gevoelen en te volgen. De nadeelen van dezc 

 miskenning der Natuurkundige Wetenschappen zijn mogelijk ner- 

 gens meer zigtbaar, dan in de behandeling der gronden en der 

 stofTen, die hunne vruchibaarheid kunnen verzekeren. Dewijl 



