268 OPENBARE VERGADERING DER EERSTE KLASSE. 



dergaan, en welken invloed de onderscheidene zamenstelling 

 dezer hulpmiddelen op de aarde en de planten oefent; en zij 

 \vijst dan tevens , hoe zij moeten worden behandeld en gebezigd , 

 om liet beoogde doel te bereiken , en welke uitwerking de voeding 

 van het vee en andere omstandigheden op sommigen derzelven 

 hebben. Zij is het, die de elementen, waaruit de plantaardige 

 en dierlijke stoffen gevormd zijn, opspoort, en aanwijst in welke 

 betrekking die weinige elementen, waaruit de scheppende hand 

 zoo vele en zulke onderscheidene ligchamen weet voort te bren- 

 gen, tot elkander staan. De verschillende stoffen, waardoor de 

 gewassen voor ons waarde hebben, en aah ons leven en dat der 

 dieren zoo naauw verbonden zijn, leert zij kennen in hare ge- 

 heele natuur, in de veranderingen , waarvoor zij vatbaar zijn, 

 hoe niet zelden de eene uit de andere kan gevormd worden, en 

 in de merkwaardige betrekking, waarin zij tot elkander staan. 

 Het is deze Wetenschap, M. H. ! die de bronnen opspoort, waar- 

 uit de planten hare grondstoffen opnemen, ten einde daaruit 

 haar maaksel en haren inhoud te vormen, en die hetgeen gedu- 

 rende de ontwikkeling harer deelen, tot al die vorm- en stof- 

 veranderingen bijdraagt, tracht toe te lichten, en hoe licht en 

 warmte daartoe bijdragen, wat lucht en water, wat de grond en 

 daarin gebragte stoffen aan de gewassen leveren. Zij wijst de 

 zelfstandigheden aan, die uit den grond in de gewassen worden 

 toegelaten , in hoe verre zij de velden daarvan berooven , en deze 

 die stoffen, voor eene nieuwe beteling, wederom behoeven. En 

 hetgeen gedurende het dierlijk leven wordt voortgebragt , en het- 

 geen door menschelijke kunst uit dierlijke stoffen kan worden af- 

 gescheiden of geschapen, onttrekt zich aan haar qnderzoek niet. 

 Den sluijer, die over dat ingewikkelde leven en zijne verrigtingen 

 is opgehangen , heeft zij reeds gedeeltelijk opgeligt , en zoo de uit- 

 werkselen van de soort, de hoeveelheid en de zamenstelling van 

 het voedsel, en de omstandigheden, die daarop werken, reeds 

 bij menige gelegenheid opgehelderd. 



Gij gevoelt het reeds, M. H.! dat de Scheikunde (21) uit haren 

 aard zoo geheel geschikt is , om den Landbouw voor te lichten , 

 en zij heeft die geschiktheid tot dit groote doel ontvangen door 



