270 OPENBARE VERGADERING DER EERSTE RLASSE. 



kerd heeft, en in het bijeenbrengcn en verstandig verdeelen en 

 uitreiken aan planten en dieren, ten einde zij op de volmaaktste 

 wijze aan al onze eischen zouden kunnen voldoen. 



De dwaze mensch heeft meermalen de Natuur beschuldigd en 

 zich beklaagd over de veranderlijkheid van het geschapene en de 

 ontbinding der aardsche dingen. Doch deze dwaasheid en verme- 

 telheid gaan in bewondering en eerbiediging over, door de We- 

 tenscliap te raadplegen. Want, terwijl zij de hulpmiddelen leert 

 kennen, om aan menschelijke gewrochten, die om hunne schoon- 

 heid en kostbaarheid tot het verste nageslacht verdienen te \vor- 

 den overgebragt, meerdere duurzaamheid te schenken, wijst zij 

 tevens de oorzaken van die slooping en hare noodzakelijkheid en 

 waarde aan. Door het daarin gelegen vermogen van onlbind- 

 baarheid, zijn zij voor onze behoeften geschikt gemaakt. Door 

 ontbinding is het, dat aan de planten het noodige voedsel ver- 

 strekt wordt; door ontbinding kunnen zij ons voeden; door ont- 

 binding kunnen doode plantaardige en dierlijke ligchamen nieuwe 

 stof aanvoeren tot nieuw leven. Daar ligt het mulle heidezand, 

 in schijn onvatbaar om iets tot 's menschen nut te kunneu voort- 

 brengen. Doch de nederige heideplant schiet er hare wortels in , 

 sterft en wordt ontbonden, en deze ontbinding bereidt den dor- 

 ren grond voor, om in eenen vruchtbaren beemd te kunnen wor- 

 den herschapen; en de eertijds eenzame en stille vlakte draagt 

 en voedt in later' tijd menschen en dieren. Ginds vertoonen 

 zich niets dan harde en onvruchtbare rotsen; houweel en moker 

 stuiten er op, en op dien stalen bodem is naauwelijks een plantje 

 te ontdekken. Maar lucht en water vermurwen haar , zij worden 

 leniger, beginnen mossoorten en grassoorten te dragen, en deze 

 vormen door hare ontbinding den zachten en beteelbaren bo- 

 dem. Daar is de grond door het vulkanische vuur uitgebrand ; 

 asch en lava schijnen hem tot voortdurende onvruchtbaarheid en 

 onbewoonbaarheid te hebben bestemd. Doch lucht en regen ont- 

 binden dien verlaten bodem ; binnen weinig tijd is hij meermalen 

 reeds met groen bedekt; door ontbinding bezit hij eene bijna 

 onuitputtelijke vruchtbaarheid ; hij vergt van den mensch naau- 

 welijks bearbeiding; en terwijl deze slaapt, groeit het geboomte, 



