Redevoering . 27 1 



dat hij niet geplant heeft. Daar zijn de muren en vvallen van 

 oude steden verwoest en ingestort; maar lucht en water grijpen 

 die puinhoopen aan ; de steen verbrokkelt tot aarde ; metaal en 

 cement vervallen tot stof; het zaad hecht zich in den grond, en 

 er vormt zich een bodem, waarop wijn- en graanoogst door den 

 dankbaren landman jaarlijks gevierd wordt. 



Die ontbinding nu, die vorming tevens is , in hare oorzaken en 

 gevolgen, na te gaan, den overgang van de eene stof in de andere 

 te doorzien , dien overgang uit de doode ligchamen in de lucht, het 

 water en de aarde , uit deze in de planten , uit deze in de diereii 

 en den mensch te volgen, zoo die onafgebroken keten in het ge- 

 schapene gade te slaan, en aan te wijzen, dat schijnbare vernietiging 

 slechts verandering van aard en vorm is, en dat slooping strekt 

 om het geheel te bewaren, ziet daar wat alleen de Wetenschap 

 vermag. En als zij die groote natuurverschijnselen , hetzij zij in 

 onze nabijheid of op meer verwijderden afstand plaats hebben , 

 en hunne oorzaken en gevolgen heeft bijeenverzameld , en daaruit 

 het wetboek der Naluur heeft leeren kennen en gebruiken, dan 

 leert zij den mensch haar tot heil der Maatschappij te volgen, 

 en hoe de Landbouw behoort gedteven te worden, om tot dien 

 wondervollen overgang van stoffen, waarop hij eeniglijk steunt, 

 op de geschiktste en voor ons voordeeligste wijze mede te wer- 

 ken. Het verwondert ons niet, dat een der grootste Scheikun- 

 digen, kort voor dat zijn onschuldig hoofd door het Schrikbe- 

 wind onder den moordbijl vallen moest, zijn Vaderland toeriep, 

 dat de Landbouw zich het meest over de vorderingen der Schei- 

 kunde te verheugen had. Het verwondert ons niet, dat ve- 

 len der aanzienlijkste grondbe/itters in Engeland, Frankrijk en 

 Duitschland hunne lusthoven en vermaken verlaten, en zich scha- 

 ren pm de leerstoelen, waar de Wetenschappen worden voorge- 

 dragen, en waar de taal van den Almagtige, zoo als die in de 

 Natuur tot ons spreekt, verklaard en opgehelderd wordt. 



Bedrieg ik mij niet, M. H. ! dan zal het aangevoerde vol- 

 doende zijn, om de noodzakelijkheid van de beoefening der Na- 

 tuurkundige Wetenschappen voor den Landbouw aan te toonen. 

 Wij juichen elke poging om hem te verbeteren en uit te brei- 



