272 OPENBARE VERGADERING DER EERSTE KLASSE. 



den toe, en het tfhtbreekt ons gelukkig daaraan in deze dagen 

 niet; doch eene wetenschappelijke beoefening is alleen in staat, 

 om onzekerheid en wisselvalligheid , ora onkunde en vooroordee- 

 len te verbannen, en in plaats van onbepaalde en duistere mee- 

 ningen opgeklaarde begrippeii en vaste beginselen te stellen, en 

 duurzame verbeteringen tot stand te brengen. Uit de weten- 

 schappelijke beoefening ontspruiten bepaalde regelen voor de 

 werkdadige behandeling , en de ophelderingen , door de laatste 

 geeischt, kunnen alleen door de eerste geschonken worden. De 

 Landbouwkundige proeven beloven dan eerst goede en zekere 

 uitkomsten , als zij met natuur-kennis en volgens een bepaald plan 

 ondernomen worden; en gelijk zij dan meer tegen mislukking be- 

 veiligd zijn, zoo worden zoo vele schatten niet nutteloos ver- 

 kwist. Dan hebben zij ook voor anderen waarde, en dan eerst 

 zal de oorzaak worden weggenomen van het mislukken van el- 

 ders uitstekend bevondene stelsels van verbouwing , en men zal 

 beveiligd zijn tegen pogingen , die niet slagen kunnen , omdat zij 

 met de Natuur in strijd zijn. De louter empirische proeven, als 

 zij na vele jaren en groote opofferingen gelukt zijn , zijn meestal 

 voor een persoon en eene streek, soms sleclits voor eenen akker, 

 bruikbaar; voor andere landbezitters hebben zij gewoonlijk wei- 

 nig waarde, of zij lijden schade door eene navolging van niet 

 begrepene en verkeerdelijk opgegevene maiiieren. Doordien zon- 

 der onderviiiding en ervaring in den Landbouw niets goeds kail 

 tot stand kornen , daarom kan liij Bonder de Natuurkundige We- 

 tenschappen niet tot volkomenheid worden gebragt. Met de ken- 

 nis aan deze is ook de toegang tot de strengere geschriften over 

 dit onderwerp geopend, en zal die noodlottige onbestemdheid , 

 die eigene wederspraak , dat weifelende , die eenzijdigheid der 

 empiric en dat worstelen tegen moeijelijkheden en- belemmerin- 

 gen, die de Wetenschappen alleen kunnen wegnemen, als van 

 zelve verdwijnen. De ijskoude onverschilligheid en de hardnek- 

 kigste vooringenomenheid tegen wetenschappelijke voorlichting 

 moeten ten laatste wijken door een merkwaardig verschijnsel van 

 dezen tijd. Bekende Schrijvers toch over den Landbouw buiten 

 ons Vaderland getuigen tlians in het openbaar, dat zij vroeger de 



