288 EERSTE KLASSE. 



van palen en vervoigens in het plaatsen van het roosterwerk op 

 deze palen. 



Ten einde de lengte der palen te kunnen bepalen, worden 

 proefpalen geslagen, en men zegt dat deze op hunne stuit zijn 

 geheid, wanneer zij in 50 slagen met het heiblok niet meer dan 

 2 Nederl. duimen zakken. 



Het aantal palen wordt bepaald, naar het gewigt van het ge- 

 bouw , en hieromtrent is men het in geeiien deele met elkander 

 eens; de meeningen loopen zelfs zoo zeer uit elkander, dat het 

 nutteloos is, die hier op te geven; velen nemen 150 a 200 cen- 

 tenaars per paal , anderen het dubbel , en voorbeelden genoeg 

 kunnen bijgebragt worden, dat zij alien beurtelings gelijk en on- 

 gelijk gehad hebben. 



Is de paal van eene middelmatige lengte, b. v. van 8 tot 10 

 ellen en kan zij op de stuit geheid worden , dan kan zij veel dra- 

 gen; maar wat nu, indien zij niet op de stuit kan geheid wor- 

 den? dan diene men Ian ger palen te nemen; maar hoe lang dan? 



Bij eene putboring te Rotterdam vonden wij , op 113 voeten 

 of 35 ellen diepte, veen, en daarop klei; op geen van beiden 

 staan de palen op de stuit, moesten daar nog langere palen ge- 

 nomen worden? Zoo ja , hoe krijgt men die lange veerkrachtige 

 ligchamen loodregt in den grond? welke zekerheid heeft men dat 

 zij, die van onderen slechts van 8 tot 12 Nederl. duimen mid- 

 dellijn hebben, in die slappe gronden, niet zullen doorbuigen? 

 en eindelijk, waar vindt men zoodanige heipalen, om van de 

 kosten nog niet te spreken? 



Indien men dus niet op de stuit kan heijen, met hoe veel kan 

 men dan een paal belasten , de lengte der paal in aanmerking 

 nemende ? 



Mijne Heeren ! het is hier niet de zaak om eene formule te 

 vinden. Zoodanige bestaan er, maar om regels te bepalen 

 op wetenschappelijke kennis berustende, welke in getallen moe- 

 teu opgeven, naar den aard der gronden, wat de wrijving, zui- 

 ging of hoe men zulks wil noemen , zal wezen ; want het is deze 

 kracht alleen, die de paal hier tegen houdt. En verondersteld 

 dat de wetenschap door onderzoek dit vraagstuk oplosse, het 



