Fundering der Gebouwen. 289 



geeu met onmogelijk scliijnt. Wat zal men dan moeten doen, 

 indien vroeg of laat de grond zelf belast wordt, ten gevolge 

 \vaarvan, zoo als er vele voorbeelden in ons land zijn aan te 

 \vijzen , zij in elkander klinkt of zakt , en daardoor de wrijving 

 aanzienlijk vermindert, zoo niet geheel voor eenigen tijd doet 

 opliouden? Ik beken openhartig, Mijne Heeren! dat ik op de ge- 

 \vone wijze werkende, geene mogelijkheid zie, dit vraagstuk op 

 te lessen. 



In gevallen waarin men buitengewoon lange palen zou heb- 

 ben moeten gebruiken, gaf men de voorkeur aan roosterwerken 

 zonder heiwerk; de vroeger opgegevene moeijelijkheden en het 

 onzekere van de uitkomst maakten dit noodzakelijk. 



Men nam voor den aanleg van het roosterwerk eene breedte, 

 2 en 3 voudig van de gewone, stelde het uit zwaar houtwerk 

 te zamen, en verbond die onderling zoo stevig mogelijk aan el- 

 kander en de uitkomsten zijn dikwerf voldoende geweest; maar 

 dit is niet genoegzaam, want zekerheid bestond er niet en zal 

 er nooit bestaan, zoo lang wij niet weten, hoeveel de onderschei- 

 dene grondslagen per vierkante el kunnen dragen. 



En hieromtrent weet men zoo goed als niets; in dergelijke 

 gevallen handelt men bij gevolgtrekking ; men onderzoekt of die 

 gronden belast zijn geweest, en wat de gevolgen hiervan waren, 

 hetgeen dikwerf voldoende resultaten geeft, maar wat nu, indien 

 die gronden nooit eenige belasting droegen of wel dat de op te leg- 

 gen belasting aanmerkelijk de tot nog toe bekende overtreft , waar- 

 vaii de uitwerking zoo zeldzaam goed is waargenomen geworden ? 



Hoe veel meet dan het roosterwerk verbreed worden? dit ge- 

 schiedt geheel zonder wetenschappelijke gronden, als het ware 

 op den last, en de uitkomsten hangen dan af, of men gelukkig 

 of ongelukkig is geweest in het raden. 



Onze Voorvaderen hebben over het algemeen veel minder 

 geheid dan wij , en wanneer zij heiden , viel hierop veel aan te 

 merken , wij spreken hier van tijden tusschen de 4 en 8 eeuwen 

 geleden. 



Voor kleine gebouwen, gebruikten zij ligt roosterwerk, of 

 dunne palen , meestal Elze slieten , waarvan zij 2 of drie- bij el- 



