Fundering der Gebvuwen. 299 



verschillleude plaaisen verschilde zij van 7 tot 17 Nederl. dui- 

 men; na verloop vaii 3 maanden voltooide men verder het ge- 

 bouw. Geene der hoofdmuren die bezwaard \varen geweest zak- 

 ten, niettegonstaande zij bij de 18,00 el hoog en 1| steen dik 

 waren, terwijl de enkele binnenmuren, die meestal geen 5 el 

 bereikten en slechis 1 steens dikte hadden, alien mi n of meer 

 gescheurd waren, denkelijk omdat zij onbelast waren gebleven 

 en dus de zetting kregen, nadat de muur voltooid was. 



Behalve de Betonfunderingen, zijn er ook Zandfunderingen in 

 Frankrijk toegepast geworden, op slappe, ja zelfs op veengron- 

 den; de verslagen daarvan zijn ten lioogste belangrijk; wij heb- 

 ben die echier niet onderzocht, en hebben er ook geene onder- 

 vinding van. Het Departeraeut van Oorlog lieeft die echter doen 

 uitvoeren te Breda , zoo ik meen, op twee verschillende wijzen. 

 De behandeling, kosten en uitkomsten hiervan zijn, voor zoo veel 

 mij bekend is, niet openlijk bekend gemaakt geworden, lietgeen 

 te betreuren is, daar men zegt dat het zeer goed is gelukt, en 

 al ware dit niet zoo geweest, had men in het algemeen belang 

 die toch moeten bekend maken, want de mislukte proeven zijn 

 meestal de leerzaamste. 



Wanneer wij het voorgedragene recapituleren , zoo meenen wij 

 te hebben aangetoond : 



1. Dat er moeijelijke gevallen bestaan bij den aanleg der fun- 

 deringen, waarin de wetenschap ons, althans op dit oogenblik, 

 niet kan voorlichten, en waardoor de bouwkundige in het on- 

 zekere blijft, van hetgeen hier door hem zal worden bepaald. 



2. Dat het oplossen dier vraagstukken op den weienschappe- 

 lijken weg, zoo niet onmogelijk , toch altoos zeer moeijelijk zal 

 blijven. 



3. Dat er hulpmiddelen bestaan, die, zoo zij niet al de be- 

 zwaren kunneu wegnemen , ten miuste zullen medewerken , om 

 het getal derzelven te verminderen. 



4. Dat wij doorgaans eene te groote verwachting hebben van 

 heiwerken; dat deze dikwerf slechte uitkomsten moeten opleveren, 

 en men minder kostbare en meer zekere funderingen kan maken, 

 indien men het voorbeeld van onze naburen wil volgen. 



20* 



